Pakiet badań podstawowych

Symbol: PKBAPN

Pakiet badań podstawowych – więcej informacji

Podstawowe badania laboratoryjne powinny być nieodłącznym elementem zdrowego stylu życia, razem z aktywnością fizyczną oraz zrównoważoną dietą. W zależności od indywidualnych potrzeb zdrowotnych oraz wieku zestaw badań może być zróżnicowany, jednak oznaczenia zawarte w Pakiecie badań podstawowych stanowią fundament profilaktyki. Pozwalają wykryć nieprawidłowości we wczesnych stadiach zaawansowania, a co za tym idzie podjąć leczenie oraz wprowadzić zmiany w stylu życia, co pozwala na uniknięcie groźnych powikłań.

Pakiet badań podstawowych – jakie badania zawiera pakiet?

Pakiet badań podstawowych obejmuje cztery istotne oznaczenia laboratoryjne, które dostarczają cennych informacji o zdrowiu.

• Morfologia krwi

Morfologia to jedno z podstawowych badań laboratoryjnych, dzięki któremu można uzyskać informację o ogólnym stanie zdrowia, ale także informacje celowane (np. o układzie krzepnięcia, istnieniu stanu zapalnego, niedokrwistości z niedoboru żelaza lub niedoboru witaminy B12). Morfologia często stanowi punkt wyjścia do dalszej diagnostyki.

• Glukoza na czczo

Oznaczenie poziomu glukozy. jest bardzo prostym badaniem pozwalającym na wykrycie cukrzycy – choroby, która na wczesnym etapie nie daje żadnych objawów, a jedynym sposobem jej rozpoznania jest oznaczenie poziomu glukozy.

• Cholesterol całkowity

Cholesterol całkowity. odzwierciedla stan gospodarki lipidowej, wskazuje również ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. To podstawowe badanie jest ważne dla osób w każdym wieku, ok. 30% młodych Polaków ma podwyższony poziom cholesterolu.

• Badanie ogólne moczu

Badanie moczu to prosta, ale niezwykle przydatna analiza, która dostarcza informacji o funkcjonowaniu układu moczowo-płciowego oraz nerek. Może wskazywać na infekcje dróg moczowych, stany zapalne, zaburzenia metaboliczne czy choroby nerek.

Pakiet badań podstawowych – kto i kiedy powinien wykonać pakiet badań?

Pakiet badań podstawowych jest przeznaczony dla:

• każdej, zdrowej osoby, która nie odczuwa żadnych dolegliwości, ale świadomie podchodzi do profilaktyki zdrowotnej,
• osób, które chcą regularnie monitorować podstawowe parametry zdrowotne - badania z pakietu mogą być wykonywane raz w roku, niezależnie od płci i wieku.

Dla osób, które potrzebują szerszej oceny zdrowia, dostępny jest Pakiet badań podstawowych rozszerzony, zawierający 8 badań.

Pakiet badań podstawowych – możliwe przyczyny odchyleń od normy

Wyniki badań wchodzących w skład Pakietu badań podstawowych mogą być zmienione z różnych przyczyn. Odchylenia od normy zawsze powinny być skonsultowane z lekarzem w celu dalszej diagnostyki.

• Morfologia krwi
  • Krwinki czerwone / hemoglobina / hematokryt: obniżenie sugeruje niedokrwistość (np. niedobór żelaza, B12 lub folianów, krwawienie, choroby przewlekłe, choroby nerek); podwyższenie bywa skutkiem odwodnienia, palenia, przewlekłego niedotlenienia (np. POChP, bezdech senny) lub czerwienicy.
  • Krwinki białe (WBC): podwyższenie typowo w infekcjach i stanach zapalnych, po stresie, przy paleniu, po steroidach; obniżenie może wynikać z infekcji wirusowych, niedoborów, chorób autoimmunologicznych, uszkodzenia szpiku lub działań leków.
  • Płytki krwi (PLT): wzrost bywa reaktywny (stan zapalny, niedobór żelaza, po zabiegach), a spadek może pojawiać się m.in. w infekcjach, chorobach autoimmunologicznych, chorobach wątroby, przy niedoborach lub po lekach.
• Glukoza
  • Wartość prawidłowa: < 100 mg/dl ( < 5,6 mmol/l)
  • Stan przedcukrzycowy (nieprawidłowa glikemia na czczo): 100–125 mg/dl (5,6–6,9 mmol/l)
  • Cukrzyca: ≥ 126 mg/dl (≥ 7,0 mmol/l) - wymaga potwierdzenia w kolejnym badaniu, jeśli brak typowych objawów
• Cholesterol całkowity
  • Podwyższony - dieta bogata w tłuszcze nasycone/trans, nadwaga i mała aktywność fizyczna, palenie, nadużywanie alkoholu. Często współistnieją: niedoczynność tarczycy, cukrzyca/insulinooporność, przewlekła choroba nerek (w tym zespół nerczycowy), cholestaza i niektóre choroby wątroby, a także uwarunkowania genetyczne (np. hipercholesterolemia rodzinna). Wpływ mogą mieć też leki (np. glikokortykosteroidy, część diuretyków, niektóre beta blokery).

Wartości cholesterolu całkowitego uznawana za docelowe zależą od stanu zdrowia danej osoby oraz ryzyka wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych.

U osób z niskim ryzykiem cholesterol całkowity < 190 mg/dl jest stężeniem optymalnym.

• Badanie ogólne moczu
  • Obecne leukocyty, azotyny, bakterie: najczęściej zakażenie układu moczowego; czasem zanieczyszczenie próbki (nieprawidłowe pobranie).
  • Obecne białko: może świadczyć o chorobie nerek (kłębuszkowej lub cewkowej), ale bywa też przejściowe po wysiłku, gorączce lub w odwodnieniu; wymaga oceny w kontekście ilości i powtórzenia/diagnostyki.
  • Obecne erytrocyty/krwiomocz: zakażenie, kamica, uraz, choroby nerek; u części osób także po intensywnym wysiłku.
  • Obecna glukoza i/lub ciała ketonowe: glukozuria najczęściej przy hiperglikemii (cukrzyca) lub przy stosowaniu flozyn; ketony mogą występować przy głodzeniu, diecie bardzo niskowęglowodanowej.
  • Ciężar właściwy: wysoki zwykle przy odwodnieniu, niski m.in. przy dużej podaży płynów, zaburzeniach zagęszczania moczu (np. choroby nerek) lub moczówce prostej.

Pakiet badań podstawowych – co może wpłynąć na wynik? Przygotowanie do badania

Prawidłowe przygotowanie do badań jest kluczowe dla uzyskania wiarygodnych wyników:

• Na czczo - ostatni posiłek należy spożyć 8-12 godzin przed pobraniem krwi. W tym czasie dozwolone jest picie wyłącznie niewielkich ilości czystej wody.
• Przed pobraniem należy odpocząć przez około 15 minut. Pobranie krwi powinno odbyć się po całonocnym wypoczynku.
• Na około 30 minut przed pobraniem krwi należy wypić szklankę wody (około 250 ml). Ułatwia to pobranie i wpływa na jakość próbki.
• Pobranie moczu - należy zebrać pierwszy, poranny mocz, ze środkowego strumienia, do jałowego pojemnika.
• Kilka dni przed badaniem nie należy zmieniać drastycznie diety, ale należy unikać pokarmów wysokotłuszczowych oraz alkoholu.
• Na pobranie krwi należy udać się w godzinach porannych.
• Nadmierny wysiłek fizyczny tuż przed badaniem może wpływać na wyniki morfologii czy enzymów, a także glukozy.
• U kobiet cykl menstruacyjny może wpływać na niektóre parametry, zwłaszcza w badaniu ogólnym moczu.

UWAGA! Pakiet zawiera badania z krwi oraz badanie ogólne moczu. Pojemnik z moczem należy przynieść do Punktu Pobrań w dniu pobrania krwi.