Kontakt z kotem przynosi wiele korzyści emocjonalnych, jednak – jak w przypadku każdego zwierzęcia – może wiązać się z ryzykiem przeniesienia chorób odzwierzęcych. Zoonozy od kota występują rzadko, ale warto wiedzieć, w jaki sposób dochodzi do zakażenia i jak się przed nim chronić.
| Z tego artykułu dowiesz się, że: >> koty mogą przenosić na ludzi różne choroby odzwierzęce, zwane zoonozami, >> choroby od kota mogą być przenoszone przez ślinę, odchody, sierść, ugryzienia i zadrapania, >> niektóre choroby od kota są szczególnie groźne dla dzieci i kobiet w ciąży, >> objawy zakażeń odzwierzęcych mogą być różne, od gorączki po problemy skórne, >> diagnostyka obejmuje m.in. badania serologiczne, >> leczenie zależy od rodzaju choroby, a profilaktyka skutecznie zmniejsza ryzyko zakażenia. |
Spis treści:
- Jak można zarazić się chorobami od kotów?
- Choroby przenoszone przez kota: czym można się zarazić?
- Czy można się zarazić od kota kocim katarem?
- Czy można się zarazić od kota „robakami”?
- Choroby od kota: objawy sugerujące rozwój zoonozy
- Jak diagnozuje się choroby przenoszone przez koty?
- Jak leczy się choroby odzwierzęce od kota?
- Profilaktyka zarażeń chorobami od kotów
- Choroby od kotów: podsumowanie
Jak można zarazić się chorobami od kotów?
Do zakażenia chorobami przenoszonymi przez koty dochodzi najczęściej na skutek:
- zadrapania lub ugryzienia,
- kontaktu ze śliną zwierzęcia,
- kontaktu z kocimi odchodami (np. podczas czyszczenia kuwety),
- bezpośredniego kontaktu ze skórą lub sierścią chorego kota.
Ryzyko zakażenia wzrasta, gdy u kota występują objawy chorobowe lub gdy człowiek ma uszkodzoną skórę albo obniżoną odporność.
>> Warto przeczytać: Najczęstsze choroby odzwierzęce i ich objawy
Choroby przenoszone przez kota: czym można się zarazić?
Koty mogą być nosicielami bakterii, pasożytów i grzybów chorobotwórczych. Nie zawsze oznacza to, że same wykazują objawy choroby, co utrudnia rozpoznanie zagrożenia bez odpowiedniej diagnostyki.
Jakie choroby przenoszą koty przez ślinę?
Do chorób, które mogą być przenoszone przez kocią ślinę lub w wyniku zadrapania, należą m.in.:
- choroba kociego pazura (Bartonella henselae),
- zakażenia bakteryjne ran (np. Pasteurella multocida).
>> Zobacz też: Choroba kociego pazura: objawy, przyczyny, diagnostyka i leczenie
Choroby przenoszone przez koty na ludzi po kontakcie z odchodami
Kontakt z kocimi odchodami może prowadzić do zakażenia:
- toksoplazmozą (Toxoplasma gondii), szczególnie istotną w ciąży,
- pasożytami jelitowymi.
Z tego względu higiena rąk oraz odpowiednie postępowanie przy czyszczeniu kuwety mają kluczowe znaczenie profilaktyczne.
Choroby skóry przenoszone przez koty
Koty mogą przenosić grzyby wywołujące dermatofitozy, potocznie nazywane grzybicą skóry. Zakażenie objawia się zmianami skórnymi o charakterze rumieniowym, złuszczającym, często z wyraźnym świądem.
Czy można się zarazić od kota kocim katarem?
Koci katar jest zespołem chorób wirusowych i bakteryjnych typowych dla kotów. Patogeny odpowiedzialne za koci katar nie są uznawane za groźne dla ludzi, dlatego zakażenie człowieka w praktyce nie występuje.
Czy można się zarazić od kota „robakami”?
Koty mogą być nosicielami pasożytów, które w określonych warunkach mogą stanowić zagrożenie dla ludzi. Do zakażenia dochodzi zwykle drogą pokarmową, a nie przez bezpośredni kontakt z sierścią zwierzęcia.
Choroby od kota: objawy sugerujące rozwój zoonozy
Objawy chorób odzwierzęcych od kota są niespecyficzne i mogą obejmować:
- gorączkę,
- powiększenie węzłów chłonnych,
- zmiany skórne,
- objawy grypopodobne,
- dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
W przypadku ich wystąpienia istotne jest uwzględnienie w wywiadzie kontaktu ze zwierzęciem.
Jak diagnozuje się choroby przenoszone przez koty?
Diagnostyka chorób odzwierzęcych, czyli zoonoz przenoszonych przez koty, opiera się na kilku podstawowych zasadach i metodach, które pozwalają wykryć zarówno infekcje bakteryjne, wirusowe, jak i pasożytnicze. Kluczowe jest uwzględnienie historii kontaktu z kotem, objawów klinicznych oraz ryzyka zdrowotnego pacjenta (dzieci, kobiety w ciąży, osoby z obniżoną odpornością).
>> Sprawdź: Jak wzmocnić układ immunologiczny u dorosłych i dzieci?
Wywiad medyczny i badanie fizykalne
Pierwszym krokiem jest szczegółowy wywiad – lekarz pyta m.in. o:
- kontakt z kotem, w tym ugryzienia, zadrapania, wspólne spanie lub zabawę,
- obecność zwierząt w domu, stan zdrowia zwierzęcia, jego odrobaczanie i szczepienia,
- objawy u pacjenta, np. gorączkę, powiększenie węzłów chłonnych, zmiany skórne, problemy żołądkowo-jelitowe.
Badanie fizykalne pozwala wykryć charakterystyczne objawy, np. powiększenie węzłów chłonnych w przypadku choroby kociego pazura (Bartonella henselae) lub zmiany skórne sugerujące dermatofitozę.
Badania laboratoryjne
- Badania serologiczne – oznaczenie przeciwciał przeciw patogenom, np. Bartonella henselae w klasie IgM i IgG, pozwala stwierdzić przebyte lub aktualne zakażenie. Jest to metoda standardowa w diagnostyce choroby kociego pazura.
- Badania kału – wykrywają pasożyty jelitowe (glisty, tasiemce) lub pierwotniaki, takie jak Giardia i Cryptosporidium.
- Badania krwi – mogą obejmować morfologię, wskaźniki stanu zapalnego (CRP, OB) i badania molekularne (PCR) w przypadku podejrzenia infekcji bakteryjnej lub wirusowej.
Diagnostyka obrazowa
W niektórych przypadkach, np. przy powikłaniach narządowych (np. powiększenie wątroby, śledziony), lekarz może zlecić USG lub tomografię komputerową. To uzupełnienie badań laboratoryjnych, a nie standardowa metoda wykrywania zakażeń od kota.
Jak leczy się choroby odzwierzęce od kota?
Leczenie zależy od rodzaju patogenu i może obejmować antybiotykoterapię, leczenie przeciwpasożytnicze oraz leczenie objawowe. Decyzję terapeutyczną zawsze podejmuje lekarz na podstawie wyników badań.
>> Zobacz: Bartonelloza – objawy zakażenia bakterią Bartonella
Profilaktyka zarażeń chorobami od kotów
Profilaktyka obejmuje regularne badania kota u lekarza weterynarii, dbanie o higienę rąk, unikanie kontaktu z odchodami bez rękawic ochronnych oraz szybkie oczyszczanie i dezynfekcję zadrapań.
Choroby od kotów: podsumowanie
- Koty mogą przenosić wybrane choroby odzwierzęce, choć ryzyko zakażenia jest niewielkie przy zachowaniu higieny.
- Kluczowe znaczenie ma świadomość dróg zakażenia i wczesne rozpoznanie objawów.
- Diagnostyka laboratoryjna, w tym oznaczanie przeciwciał przeciw Bartonella henselae, stanowi podstawę rozpoznania.
- Profilaktyka i badania pomagają skutecznie chronić zdrowie domowników.
Bibliografia
- Klotz SA, Ianas V, Elliott SP. Cat-scratch Disease. Am Fam Physician. 2011
- Savu AN, Schoenbrunner AR, Politi R, Janis JE. Practical Review of the Management of Animal Bites. Plast Reconstr Surg Glob Open. 2021
- Halonen SK, Weiss LM. Toxoplasmosis. Handb Clin Neurol. 2013
