Pakiet Hashimoto rozszerzony

Symbol: PTARHR

Pakiet Hashimoto rozszerzony – więcej informacji

Choroba Hashimoto, czyli przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy, to jedna z najczęstszych chorób autoimmunologicznych, prowadząca do stopniowego niszczenia tarczycy przez własny układ odpornościowy. W jej przebiegu dochodzi do wytwarzania specyficznych przeciwciał, które atakują komórki tarczycy, z czasem prowadząc do niedoczynności. Wczesne wykrycie i monitorowanie choroby jest ważne dla zapobiegania jej progresji i łagodzenia objawów. Wzbogacenie pakietu badań o selen i witaminę D pozwala również skontrolować czynniki, które mają ważny wpływ na pracę tarczycy, a ich niedobory pogarszają przebieg choroby.

Pakiet Hashimoto rozszerzony – jakie badania zawiera pakiet?

Pakiet Hashimoto rozszerzony to oznaczenie:

• TSH (hormon tyreotropowy) - hormon przysadki mózgowej, który stymuluje tarczycę do produkcji hormonów. Jego poziom jest podstawowym wskaźnikiem funkcji tarczycy, pokazuje zaburzenia czynności tego gruczołu (niedoczynność lub nadczynność) w postaciach przebiegających subklinicznie, czyli bez objawów;
• fT3 (wolna trijodotyronina) i fT4 (wolna tyroksyna) - aktywne biologicznie formy hormonów tarczycy, odchylenia od normy wskazują na jawne zaburzenia pracy gruczołu;
• aTPO (przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej) - przeciwciała skierowane przeciwko enzymowi biorącemu udział w syntezie hormonów tarczycy. Ich podwyższony poziom jest markerem autoimmunologicznego zapalenia tarczycy, w tym choroby Hashimoto;
• aTG (przeciwciała przeciwko tyreoglobulinie) - przeciwciała skierowane przeciwko białku magazynującemu hormony tarczycy. Są one również wskaźnikiem procesów autoimmunologicznych w tarczycy i często występują równolegle z aTPO;
• selen - pierwiastek śladowy niezbędny do prawidłowego funkcjonowania tarczycy, bierze udział w syntezie i metabolizmie hormonów tarczycy oraz działa antyoksydacyjnie, niedobory selenu przyczyniają się do zaburzeń pracy tego gruczołu;
• witamina D (25(OH)D) - niedobory witaminy D są często obserwowane w polskiej populacji, u pacjentów z Hashimoto i mogą nasilać objawy choroby, dlatego ważne jest kontrolowanie jej poziomu.

Pakiet Hashimoto rozszerzony – kto i kiedy powinien wykonać pakiet badań?

Pakiet Hashimoto rozszerzony jest rekomendowany dla:

• osób z podejrzeniem choroby Hashimoto lub niedoczynności tarczycy;
• pacjentów z już rozpoznaną chorobą Hashimoto, w celu monitorowania jej przebiegu i skuteczności leczenia, a także oceny poziomu selenu i witaminy D;
• osób dbających o bezpieczną i skuteczną suplementację selenu i witaminy D, ze względu na wąskie widełki między dawką terapeutyczną a toksyczną selenu;
• pacjentów, u których w rodzinie występowały choroby tarczycy, zwłaszcza choroby autoimmunologiczne tego gruczołu;
• osób doświadczających niespecyficznych objawów – tzw. „masek” Hashimoto, które mogą być powiązane z chorobą tarczycy:
  • objawy neurologiczne: pogorszenie pamięci i słuchu, bóle głowy, senność, spowolnienie, zaburzenia mowy, zespół cieśni nadgarstka, osłabienie odruchów ścięgnistych, zaburzenia równowagi.
  • objawy ze strony przewodu pokarmowego: wzdęcia, zaparcia, spowolnienie motoryki przewodu pokarmowego, podwyższone parametry wątrobowe, kamica żółciowa.
  • objawy hematologiczne: zaburzenia krzepnięcia krwi, zwiększone ryzyko krwawień miesiączkowych, anemia.
  • objawy ze strony narządu ruchu: bóle i skurcze mięśni, osłabienie siły mięśniowej, obrzęki, bolesność i sztywność stawów.
  • objawy ginekologiczne: zaburzenia miesiączkowania (długie cykle, obfite krwawienia), zaburzenia owulacji i płodności, obniżone libido.
  • objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego: pogorszenie funkcji umysłowych, zapamiętywania, koncentracji, apatia, objawy depresji, obniżony nastrój.

Pakiet Hashimoto rozszerzony – możliwe przyczyny odchyleń od normy

Wyniki badań muszą być interpretowane w połączeniu z objawami klinicznymi oraz USG tarczycy.

Uproszczona interpretacja parametrów tarczycowych:

• TSH N + fT4/fT3 N + anty-TPO/anty-TG ↑ - choroba Hashimoto z prawidłową funkcją tarczycy, wymagane regularne monitorowanie
• TSH ↑ + fT4/fT3 ↓ + anty-TPO/anty-TG ↑ - jawna niedoczynność tarczycy w przebiegu Hashimoto
• TSH ↑ + fT4/fT3 N + anty-TPO/anty-TG ↑ – subkliniczna niedoczynność tarczycy w przebiegu Hashimoto
• TSH ↑ + fT4/fT3 ↓ + anty-TPO/anty-TG N – jawna nieautoimmunologiczna niedoczynność tarczycy
• TSH ↑ + fT4/fT3 N + anty-TPO/anty-TG N - subkliniczna nieautoimmunologiczna niedoczynność tarczycy

Interpretacja wyników witaminy D:

• 0 – 20 ng/ml – niedobór – wskazane leczenie deficytu
• >20 – 30 ng/ml - poziom niewystarczający – wskazane zwiększenie dawki suplementacyjnej lub rozpoczęcie suplementacji
• >30 – 50 ng/ml – poziom optymalny
• > 100 ng/ml – poziom potencjalnie toksyczny, wskazane przerwanie suplementacji

Poziom selenu:

• selen ↑ - przerwanie suplementacji
• selen N – poziom prawidłowy, należy zadbać o źródła selenu w diecie
• selen ↓ - w zależności od stopnia niedoboru wzbogacenie diety w źródła selenu, rozważenie suplementacji

Pakiet Hashimoto rozszerzony – przygotowanie do badania

Prawidłowe przygotowanie do badań krwi w Pakiecie Hashimoto jest kluczowe dla uzyskania wiarygodnych wyników. Badanie należy wykonać rano i na czczo ze względu na obecność w pakiecie hormonu TSH, który cechuje dobowy rytm wydzielania.

Badania funkcji tarczycy należy wykonywać po całonocnym wypoczynku, w przeddzień badania należy unikać odbiegającej od rutyny aktywności fizycznej oraz nadmiernego stresu.

Ponadto na wyniki badania może wpływać aktywna infekcja i stan zapalny.

Należy również wziąć pod uwagę, iż wartości referencyjne dla hormonów tarczycy są inne w ciąży.

W przypadku pacjentów stosujących preparaty lewotyroksyny (Euthyrox, Letrox) zaleca się, aby lek przyjąć po badaniu.

Pakiet Hashimoto rozszerzony – co może wpłynąć na wyniki badań?

Niektóre czynniki mogą wpływać na wyniki badań wchodzących w skład Pakietu Hashimoto rozszerzonego.

• Leki - zwłaszcza leki wpływające na tarczycę, takie jak preparaty lewotyroksyny (np. Euthyrox, Letrox). W przypadku ich stosowania, zaleca się przyjęcie leku po pobraniu krwi.
• Suplementy - należy zwrócić uwagę na suplementy zawierające biotynę, które mogą zakłócać wyniki niektórych testów laboratoryjnych (należy je odstawić na kilka dni przed badaniem).
• Stan zdrowia - ostre infekcje, stany zapalne, duży stres, operacje czy hospitalizacje mogą chwilowo wpływać na poziom hormonów tarczycy.
• Pora dnia - wahania dobowe TSH są naturalne, stąd zalecenie wykonywania badania w godzinach porannych.
• Stres i brak snu

Osoby szerzej zainteresowane tematyką choroby Hashimoto zapraszamy do obejrzenia webinarium prowadzonego przez dr Magdalenę Jagiełło pt. Objawy niedoczynności tarczycy – maski Hashimoto.

Dodatkowe przygotowanie