Pakiet Szkarlatyna - Powikłania

Symbol: PKSZKPO

Szkarlatyna (płonica) jest chorobą zakaźną wywoływaną przez paciorkowce hemolizujące grupy A (Streptococcus pyogenes). Sama szkarlatyna jest wyleczalna. Jeśli jednak terapia nie została doprowadzona do końca lub u pacjenta obserwuje się specyficzne reakcje immunologiczne, może prowadzić do poważnych powikłań o podłożu autoimmunologicznym, takich jak:

• ostre kłębuszkowe zapalenie nerek
• gorączka reumatyczna.

Wykonanie tego pakietu badań po przechorowaniu szkarlatyny pozwala na wczesne wykrycie powikłań i zapobiega trwałym uszkodzeniom nerek i serca.

W skład pakietu wchodzą następujące badania:

• morfologia – ocenia ogólny stan zdrowia, pomaga wykryć ewentualne stany zapalne
• ASO – oznaczanie poziomu przeciwciał przeciwko streptolizynie, wysoki poziom ASO świadczy o niedawnym zakażeniu paciorkowcem, które mogło być przyczyną rozwoju powikłań
• CRP – wskaźnik stanu zapalnego, wysokie CRP jest informacją o toczącym się stanie zapalnym i może wskazywać na rozwój powikłań, takich jak gorączka reumatyczna
• badanie ogólne moczu – badanie pomocne w ocenie funkcji nerek, zmiany takie jak białkomocz lub krwinki w moczu mogą być sygnałem uszkodzenia kłębuszków nerkowych.

Kto i kiedy powinien zrobić badanie

Pakiet jest rekomendowany dla każdej osoby po przebytym zakażeniu paciorkowcem grupy A (w tym szkarlatynie), zwłaszcza dzieci i młodzieży.

Zazwyczaj pakiet badań kontrolnych zleca się po upływie około 3-4 tygodni od wystąpienia objawów szkarlatyny (lub anginy paciorkowcowej), nawet jeśli objawy choroby ustąpiły, a leczenie antybiotykiem zostało zakończone.

Badania powinny być również wykonane u osób, które po przejściu szkarlatyny (lub zakażenia paciorkowcem) obserwują u siebie objawy, które mogą świadczyć o wystąpieniu powikłań. Należą do nich:

• obrzęki (zwłaszcza twarzy, powiek, kończyn)
• zmniejszona ilość oddawanego moczu lub zmiana jego koloru (ciemny, "koloru popłuczyn mięsnych")
• bóle stawów lub obrzęki stawów
• gorączka
• ból w klatce piersiowej.

Możliwe przyczyny odchyleń do normy:

Podwyższone miano ASO może świadczyć o niedawnej infekcji paciorkowcowej.

Podwyższone stężenie CRP świadczy o aktywnym stanie zapalnym, który może być związany z powikłaniem po szkarlatynie. Wynik należy intepretować w połączeniu z pozostałymi oznaczeniami z pakietu, ponieważ CRP jest podwyższone w każdym stanie zapalnym.

Aktywny proces zapalny może być również widoczny w morfologii, pod postacią podwyższonego poziomu leukocytów. Podobnie jak wynik CRP morfologię również należy interpretować w połączeniu z pozostałymi badaniami w pakiecie i obrazem klinicznym.

Odchylenia widoczne w badaniu ogólnym moczu, które mogą świadczyć o uszkodzeniu nerek to białkomocz oraz krwinkomocz.

Co może wpływać na wynik

• ASO – przebyta antybiotykoterapia może wpływać na opóźnienie lub osłabienie wzrostu miana ASO. Zbyt wczesne wykonanie badań (mniej niż 2 tygodnie od infekcji) może pokazywać wyniki fałszywie ujemne.
• CRP – podwyższenie CRP może nastąpić w wyniku każdego stanu zapalnego w organizmie. Przyjmowanie leków przeciwzapalnych lub sterydów obniża CRP.
• Mocz – niewłaściwie pobrana do badania próbka, niewłaściwa higiena może powodować wystąpienie leukocytów w moczu.