Nerki stanowią bardzo ważne ogniwo w zachowaniu równowagi fizjologicznej i chemicznej człowieka. Oczyszczanie organizmu ze szkodliwych substancji przemiany materii należy do jednej z kluczowych funkcji tego parzystego narządu znajdującego się w ludzkim ciele. Istnieje wiele schorzeń układu moczowego, a wśród nich między innymi grupa chorób, której wspólnym elementem jest uszkodzenie struktury kłębuszków nerkowych przez proces zapalny. Czym jest więc kłębuszkowe zapalenie nerek i jakie może dawać objawy?
| Z tego artykułu dowiesz się, że: >> Kłębuszkowe zapalenie nerek może występować pod postacią ostrą, gwałtownie postępującą i przewlekłą. >> Choroba może mieć charakter pierwotny lub występować w następstwie nieleczonej innej choroby przewlekłej. >> Najczęstszą postacią kłębuszkowego zapalenia nerek jest submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek. >> Choroba dotyczy zarówno dzieci, młodzieży jak i osób dorosłych. |
Spis treści:
- Co to jest kłębuszkowe zapalenie nerek?
- Epidemiologia: kto najczęściej choruje na kłębuszkowe zapalenie nerek?
- Przyczyny kłębuszkowego zapalenia nerek
- Objawy kłębuszkowego zapalenia nerek
- Diagnostyka kłębuszkowego zapalenia nerek
- Jak leczyć kłębuszkowe zapalenie nerek?
- Kłębuszkowe zapalenie nerek: odpowiedzi na najczęstsze pytania (FAQ)
Co to jest kłębuszkowe zapalenie nerek?
Kłębuszkowe zapalenie nerek – KZN (glomerulopatia) jest to grupa schorzeń układu moczowego obejmująca górny jego odcinek a dokładniej: kłębuszki nerkowe. Wg klasyfikacji ICD- 10 obejmują kilka kodów chorobowych: od N00 do N08.
Glomerulopatie możemy podzielić na nabyte i wrodzone.
Gromerulopatie mogą wystąpić także pod postacią:
- pierwotną: choroba dotyczy jedynie kłębuszków nerkowych , a wszelkie objawy związane w rozwojem choroby związane są z zaburzeniami strukturalnymi i czynnościowymi kłębuszków,
- wtórną: w przebiegu innych procesów zapalnych lub chorobowych dochodzi do uszkodzenia kłębuszków nerkowych (choroby wielonarządowe, wieloukładowe).
Ostre i przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerek
Ze względu na czas trwania choroby, KZN możemy podzielić na kilka podgrup:
- ostre KZN;
Jest to nagle pojawiająca się choroba w obrębie kłębuszków nerkowych, w trakcie której dochodzi do pojawiania się kompleksów immunologicznych, najczęściej po wcześniej przebytej infekcji paciorkowcowej . Dochodzi w niej do uaktywnienie kompleksu dopełniacza i uszkodzenia kłębuszka.
- przewlekłe KZN;
Jest to postępująca postać kłębuszkowego zapalenia nerek wywołana wieloletnim skąpoobjawowym zapaleniem.
- gwałtownie postępujące KZN (objawom zespołu nefrytycznego towarzyszy postępująca niewydolność nerek).
>> Przeczytaj także: Nerki – położenie, budowa, funkcje, najczęstsze choroby nerek
Epidemiologia: kto najczęściej choruje na kłębuszkowe zapalenie nerek?
Ostre kłębuszkowe zapalenie nerek jest najczęściej rozpoznawane u dzieci i młodzieży.
W populacji osób dorosłych częściej diagnozuje się chorobę u mężczyzn niż u kobiet.
Najczęstszą postacią kłębuszkowego zapalenia nerek jest: Choroba zmian minimalnych, czyli Submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek. Dotyczy niemal 90% zapaleń u dzieci poniżej 10. roku życia i prawie 10% osób dorosłych.
Przyczyny kłębuszkowego zapalenia nerek
Do najczęstszych schorzeń prowadzących do rozwoju kłębuszkowego zapalenia nerek zaliczamy:
- popaciorkowcowe zapalenie nerek;
- bakteryjne zapalenie wsierdzia;
- infekcje wirusowe nerek w przebiegu zakażenia wirusami: WZW B, WZW C, HIV;
- przyczyny metaboliczne: nefropatia w przebiegu cukrzycy i nadciśnienia tętniczego;
- choroby autoimmunologiczne jak toczeń rumieniowaty układowy, nefropatia IgA, Choroba Goodpasteure’a;
- choroby uwarunkowane rodzinnie, jak zespół Alporta;
- choroby nowotworowe jak: białaczka limfocytowa, rak płuca, rak żołądka.
>> Warto przeczytać: WZW – Wirusowe zapalenie wątroby – objawy, przyczyny, leczenie
Objawy kłębuszkowego zapalenia nerek
Do klasycznych objawów związanych z chorobą zaliczamy:
- nadciśnienie tętnicze;
- skurcze mięśniowe, zmęczenie ogólne;
- nudności i wymioty;
- obrzęki na twarzy, dłoniach, stopach i w obrębie narządów jamy brzusznej;
- białkomocz (obecność pieniącego się moczu);
- krwinkomocz lub krwiomocz;
- częstsze niż zazwyczaj oddawanie moczu.
Diagnostyka kłębuszkowego zapalenia nerek
W diagnostyce zmian zapalnych w nerkach wykorzystuje się:
- badanie morfologii krwi obwodowej, białka C – reaktywnego;
- badanie ogólne moczu;
- poziom elektrolitów;
- aktywność enzymów wątrobowych: ALT, AST, GGTP;
- stężenie kreatyniny, mocznika, kwasu moczowego, ocenę filtracji kłębuszkowej (eGFR);
- stężenie albumin;
- ocenę lipidogramu;
- badanie serologiczne m.in.: Strep A test, wymaz z gardła w kierunku S. pyogenes,
- badania immunologiczne
Pomocne są także : badanie RTG klatki piersiowej, USG jamy brzusznej i układu moczowego.
Rozstrzygającym badaniem jest wykonanie biopsji nerki i wynik badania histopatologicznego. Od niego zależy sposób leczenia kłębuszkowego zapalenia nerek.
Jak leczyć kłębuszkowe zapalenie nerek?
Leczenie choroby zależy od przyczyny i typu kłębuszkowego zapalenia nerek. W przypadku postaci ostrych postępowanie jest zwykle objawowe, a choroba wygasza się po 7-10 dniach.
Postaci podostre i przewlekłe często wymagają dłuższego okresu leczenia. W sytuacji, gdy chorobie towarzyszy nadciśnienie tętnicze, do leczenia włącza się leki przeciwnadciśnieniowe (gł. inhibitory konwertazy ACE-I). Niektóre warianty KZN wymagają leczenia sterydami lub innymi preparatami immunosupresyjnymi.
W przypadku rozpoznania kłębuszkowego zapalenia nerek wtórnego do innych chorób, podstawą leczenia jest stabilizacja lub wyleczenie choroby zasadniczej.
Czy kłębuszkowe zapalenie nerek jest wyleczalne?
Większość podtypów kłębuszkowego zapalenia nerek kończy się szybkim powrotem do zdrowia. Czasami jednak zdarza się wystąpienie powikłań w przebiegu choroby i nieodwracalnego uszkodzenia kłębuszków.
Dieta w kłębuszkowym zapaleniu nerek
Postępowanie dietetyczne w kłębuszkowym zapaleniu nerek uwzględnia przede wszystkim regularność w przyjmowaniu posiłków, odpowiednią podaż płynów.
Białko powinno pochodzić m.in. z chudego nabiału, chudego mięsa i ryb, białka jaj.
Wskazane jest ograniczenie podaży soli kuchennej. Tłuszcze powinny mieć głównie pochodzenie roślinne.
Dieta uzależniona jest często od dobowej ilości przyjmowanych płynów, stężenia parametrów nerkowych.
Kłębuszkowe zapalenie nerek: odpowiedzi na najczęstsze pytania (FAQ)
Często choroba przez wiele tygodni pozostaje bezobjawowa. Nie wywołuje żadnych dolegliwości bólowych. Jedynymi niepokojącymi objawami może być nieprawidłowa częstotliwość oddawanego moczu, jego zapach, kolor czy konsystencja.
Kłębuszkowe zapalenie nerek może być bezobjawowe. Choroba ta często też ulega samoograniczeniu.
Niektóre podtypy KZN potrafią prowadzić do procesu przewlekłego i jeśli choroba nie zostanie skutecznie wyleczona, może prowadzić także do przewlekłej niewydolności nerek i konieczności leczenia nerkozastępczego.
Czas leczenia choroby zależy od stopnia zaawansowania, od stanu pacjenta i typu kłębuszkowego zapalenia nerek. Może to być zarówno kilka tygodni jak i kilka miesięcy lub lat.
Badanie ultrasonograficzne pomaga w ustaleniu diagnozy, w kontroli leczenia choroby. Dzięki USG możemy ocenić zarówno zmiany wielkości nerek, ich kształtu i struktury echogenicznej w trakcie toczącego się procesu zapalnego w kłebuszkach nerkowych.
Bibliografia
- dostęp online 14.12.2025 https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/choroby/chorobyudoroslych/51922,klebuszkowe-zapalenie-nerek
- Interna Szczeklika 2024/25
- William G. Couser; Pathogenesis and treatment of glomerulonephritis-an update; J Bras Nefrol 2016;38(1):107-122
