Wirusowe zapalenie wątroby (WZW) to choroba zakaźna, która prowadzi do uszkodzenia komórek wątroby, a w przewlekłej formie może skutkować marskością lub rakiem wątrobowokomórkowym. WZW typu B (HBV) i C (HCV) przebiegają przez wiele lat bezobjawowo, dlatego diagnostyka serologiczna jest kluczowa we wczesnym wykrywaniu tych chorób.
Pakiet zawiera następujące badania:
- HBsAg (antygen HBs) - jest to białko obecne na powierzchni wirusa HBV. Jego wykrycie świadczy o aktualnym zakażeniu, zarówno ostrym, jak i przewlekłym wirusem typu B.
- aHCV przeciwciała - wykrycie przeciwciał anty-HCV świadczy o kontakcie organizmu z wirusem HCV w przeszłości lub o trwającym zakażeniu. W przypadku wyniku dodatniego wymagane jest dodatkowe badanie molekularne (np. HCV RNA) w celu potwierdzenia aktywnego zakażenia.
Kto i kiedy powinien zrobić badania
Badania te są zalecane dla każdej osoby, która chce sprawdzić stan zdrowia swojej wątroby, a w szczególności dla:
- osób z podwyższonymi wynikami – nawet w niewielkim stopniu - enzymów wątrobowych (ALT, AST) o nieustalonej przyczynie
- osób po ryzykownych zrachowaniach seksualnych oraz partnerów seksualnych osób zakażonych
- osób po przetoczeniach krwi przed rokiem 1992
- osób mających kontakt z krwią i produktami krwiopochodnymi (np. pracownicy służby zdrowia)
- osób, u których w przeszłości wykonywano zabiegi medyczne lub kosmetyczne z naruszeniem ciągłości skóry (np. tatuaże, piercing) w niesterylnych warunkach
- osób używających wspólnych igieł i strzykawek
- kobiet planujących ciążę (badanie HBsAg jest obowiązkowe w ciąży).
Możliwe przyczyny odchyleń od normy
Interpretacja wyników antygen HBs
- HBsAg dodatni: aktywne zakażenie wirusem WZW B (ostre lub przewlekłe). Oznacza to, iż osoba badana jest obecnie zakażona wirusem i może zarażać innych. Taki wynik może świadczyć zarówno o ostrym zapaleniu wątroby (trwającym do 6 miesięcy), jak i o przewlekłym zapaleniu wątroby (jeśli antygen HBs utrzymuje się ponad 6 miesięcy).
HBsAg (+) - aktualne zakażenie wirusem WZW B.
- HBsAg ujemny – brak aktywnego zakażenia wirusem HBV w momencie badania. Wynik ten nie jest informacją, że pacjent nie chorował na WZW typu B w przeszłości, ani o odporności poszczepiennej.
Przeciwciała anty-HCV
- aHCV dodatni: zakażenie wirusem WZW C – aktywne lub przebyte, organizm miał styczność w wirusem HCV i wytworzył przeciwciała. Aby potwierdzić aktywne zakażenie wymagana jest dalsza diagnostyka – HCV RNA.
anty-HCV (+) – potwierdzony kontakt w wirusem WZW C, konieczne badanie HCV RNA.
- aHCV ujemny – brak kontaktu z wirusem WZW C.
Co może wpływać na wyniki
- okienko serologiczne - zbyt wczesne wykonanie badania po kontakcie z wirusem może dać wynik fałszywie ujemny, ponieważ organizm nie zdążył wytworzyć przeciwciał (aHCV) lub poziom antygenu (HBsAg) jest jeszcze niewykrywalny
- leczenie immunosupresyjne – może zaburzać prawidłową odpowiedź immunologiczną i produkcję przeciwciał antyHCV
- szczepienie przeciwko WZW B nie wpływa na wynik.
Dodatkowe przygotowanie
Badania nie wymagają przygotowania. Nie trzeba być na czczo, można je wykonać o dowolnej porze dnia.