Krwawienie z nosa to często spotykana dolegliwość, typowo związana z uszkodzeniem naczyń krwionośnych umiejscowionych w przedniej części przegrody nosowej (splot Kiesselbacha). Zdecydowanie rzadziej obserwuje się krwawienia z tylnej części jamy nosowej i nosogardła. Krwawienie z nosa może pojawić się również w ciąży, co często budzi u pacjentek niepokój.
| Z tego artykułu dowiesz się, że: >> Zmiany hormonalne związane z ciążą mogą skutkować zwiększonym ryzykiem krwawienia z nosa. >> Krwawienie z nosa w ciąży może wynikać z nadciśnienia tętniczego, zaburzeń krzepnięcia krwi, ale i być również związane z przyjmowaniem niektórych leków. >> Krwawienie z nosa w czasie ciąży może skutkować koniecznością konsultacji lekarskiej. >> Niektóre objawy towarzyszące krwawieniu z nosa wymagają pilnej pomocy medycznej. |
Spis treści:
- Krew z nosa w ciąży: przyczyny krwawienia
- Co robić, gdy wystąpi krwawienie z nosa w ciąży?
- Czy krwawienie z nosa w ciąży oznacza chorobę?
- Czy krwawienie z nosa w ciąży jest groźne?
- Jakie badania zrobić, gdy często leci krew z nosa w ciąży?
- Czy można przeciwdziałać krwawieniu z nosa w ciąży?
- Krew z nosa w ciąży: podsumowanie
Krew z nosa w ciąży: przyczyny krwawienia
Krwawienie z nosa w czasie ciąży może mieć wiele przyczyn. Wśród nich wyróżnia się przede wszystkim:
- wzrost ciśnienia tętniczego (warto pamiętać o nadciśnieniu w przebiegu stanu przedrzucawkowego i rzucawki),
- urazy nosa i śluzówki,
- nowotwory w obrębie jamy nosowo-gardłowej,
- zaburzenia krzepnięcia krwi.
Krew z nosa w ciąży w 1 trymestrze
W pierwszym trymestrze odnotowuje się istotne zmiany hormonalne, związane między innymi ze wzrostem stężenia estrogenów i progesteronu, co prowadzi do przekrwienia i rozpulchnienia śluzówki w obrębie nosa.
Estrogeny powodują wzrost przepuszczalności śródbłonka, a także silniejsze ukrwienie w obrębie błon śluzowych, co skutkuje zwiększonym ryzykiem krwawienia. Z kolei progesteron zmniejsza napięcie mięśniowe, również z obrębie mięśniówki naczyń krwionośnych, co powoduje zwiększone ryzyko pękania naczyń, nawet podczas zwykłego kichania.
Krew z nosa w 2 trymestrze ciąży
Zmiany hormonalne w II trymestrze ciąży prowadzą do zjawiska określanego mianem ciążowego nieżytu nosa. Przewlekłe przekrwienie błony śluzowej nosa sprzyja jego pocieraniu i kichaniu, co z kolei zwiększa ryzyko krwawienia z nosa w ciąży. Ponadto, wzrastające stężenie estrogenów prowadzi do tworzenia nowych naczyń krwionośnych (nasilenie angiogenezy) również w obrębie śluzówki nosa, co niestety sprzyja częstszym krwawieniom.
Krew z nosa w 3 trymestrze ciąży
Krwawieniu z nosa w III trymestrze ciąży sprzyja przede wszystkim hiperwolemia, a więc wzrost objętości krwi. W ostatnim trymestrze ciąży wzrasta ona nawet o 40-50%, co powoduje zwiększenie ciśnienia w naczyniach krwionośnych, a tym samym do ich przeciążenia, co sprzyja pękaniu i tym samym krwawieniu z nosa.
| Warto wiedzieć: Warto wspomnieć, że w czasie ciąży obserwuje się klasycznie stan nadkrzepliwości krwi, jednak u niektórych kobiet na skutek rozcieńczenia czynników krzepnięcia (wynikającego ze wspomnianego już zwiększenia objętości krwi krążącej) odnotowuje się większą tendencję do krwawień, w tym krwawienia z nosa. |
Co robić, gdy wystąpi krwawienie z nosa w ciąży?
W pierwszym kroku należy przyjąć pozycję siedzącą z głową przesuniętą lekko do przodu, co pozwala na zmniejszenie napływu krwi do naczyń krwionośnych nosa i tym samym ograniczenie krwawienia. Warto również uciskać oba skrzydełka nosa oraz umieścić w obrębie karku i czoła zimne okłady. W wielu przypadkach te procedury pozwalają na zahamowanie krwawienia. Jeżeli mimo podjętych działań nie dochodzi do opanowania krwawienia, konieczna jest wówczas interwencja medyczna.
W gabinecie lekarskim lub na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym (SOR) możliwe jest uzyskanie specjalistycznej pomocy. Postępowanie w krwawieniach z nosa obejmuje w tym przypadku przede wszystkim:
- założenie tamponady przedniej lub tylnej,
- punktowe przyżeganie (termiczne lub chemiczne),
- zahamowanie krwawienia z wykorzystaniem cewnika Foleya (12–16 F z 30 ml balonem).
>> Zobacz: Kiedy krwawienie z nosa powinno budzić obawy?
Czy krwawienie z nosa w ciąży oznacza chorobę?
Krwawienie z nosa w ciąży nie zawsze oznacza chorobę, ponieważ wiele procesów fizjologicznych może prowadzić do zwiększenia ryzyka krwawienia. Jednak w tym wyjątkowym czasie warto każdy niepokojący objaw skonsultować z lekarzem prowadzącym, szczególnie jeśli nawraca.
Czy krwawienie z nosa w ciąży jest groźne?
W większości przypadków krwawienie z nosa w ciąży jest zjawiskiem samoograniczającym się i przemijającym bez konieczności podejmowania leczenia. Jednak w niektórych przypadkach może ono być związane z szeregiem schorzeń. Choroby, które mogą objawiać się krwawieniem z nosa, to między innymi:
- ostre i przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa,
- polipy błony śluzowej,
- naczyniaki i malformacje naczyniowe,
- obecność ciała obcego w jamie nosowej,
- zaburzenia krzepnięcia, w tym hemofilia i choroba von Willebranda,
- małopłytkowość, a więc obniżenie liczby płytek krwi,
- choroby wątroby, w tym jej marskość,
- przewlekła choroba nerek,
- choroby autoimmunologiczne, w tym toczeń rumieniowaty układowy (SLE), a także zapalenia naczyń,
- niedobory witaminowe, w tym niedobór kwasu askorbinowego (witaminy C),
- nowotwory układu krwiotwórczego,
- przedawkowanie leków, w tym heparyny.
>> Przeczytaj: Ciśnienie w ciąży – jakie jest prawidłowe? Czy nadciśnienie w ciąży jest groźne?
Kiedy krew z nosa w ciąży powinna wzbudzić czujność?
Krew z nosa w ciąży powinno wzbudzić niepokój przede wszystkim, gdy:
- krwawienia są częste,
- obserwuje się obfite krwawienie (krwotok z nosa w ciąży),
- odnotowuje się podwyższone ciśnienie tętnicze krwi,
- krwawienia nie można zatamować przez 15-20 minut,
- pojawiają się objawy dodatkowe, takie jak krwawienia z dróg rodnych, krwawienie z odbytu, łatwe powstawania siniaków, krwawienie z dziąseł czy też krwiomocz,
- występuje gorączka, dreszcze, osłabienie,
- pojawiają się zawroty głowy, duszność, uczucie kołatania serca, ból głowy, ból w klatce piersiowej,
- występują symptomy neurologiczne, w tym zaburzenia mowy, zaburzenia czucia czy zaburzenia równowagi i widzenia,
- do krwawienia z nosa doszło po urazie głowy.
>> Sprawdź: Zaburzenia równowagi – możliwe przyczyny i diagnostyka
Jakie badania zrobić, gdy często leci krew z nosa w ciąży?
Badania laboratoryjne i procedury medyczne, które należy rozważyć i wykonać podczas diagnostyki krwawienia z nosa w ciąży, to przede wszystkim:
- morfologia krwi z rozmazem – niezwykle przydatna między innymi w celu oznaczenia liczby płytek i krwinek czerwonych,
- parametry krzepnięcia (koagulogram) – w tym oznaczenie INR, APTT, PT, stężenia fibrynogenu,
- badanie ogólne moczu – pozwala na stwierdzenie białkomoczu, które występuje w przebiegu stanu przedrzucawkowego,
- stężenie CRP,
- próby wątrobowe – w tym stężenie ALT, AST, ALP, bilirubiny,
- stężenie kreatyniny i mocznika – pozwala na ocenę funkcji nerek,
- oznaczenie przeciwciał przeciwjądrowych (ANA), stężenia C3, C4, a także ANCA – przy podejrzeniu schorzeń autoimmunologicznych.
Niezbędne jest pełne badanie przedmiotowe pacjentki, a także pomiary ciśnienia tętniczego. W niektórych przypadkach konieczne może się okazać badania laryngologiczne z wykorzystaniem rynoskopu.
Czy można przeciwdziałać krwawieniu z nosa w ciąży?
Jakich zasad należy przestrzegać w celu zmniejszenia ryzyka krwawienia z nosa w ciąży? Warto prowadzić do swojego życia przede wszystkim takie zasady jak:
- Delikatne oczyszczanie nosa, unikanie urazów śluzówki, która w ciąży jest przekrwiona.
- Stosowanie się do zróżnicowanej diety, zawierającej odpowiednie ilości witamin.
- Odpowiednia nawadnianie (zapobiega wysuszeniu śluzówek).
- Nawilżanie wysuszonej śluzówki preparatami dopuszczonymi do stosowania w trakcie ciąży.
- Regularne kontrole ciśnienia tętniczego, odpowiednie leczenie schorzeń przewlekłych, w tym nadciśnienia tętniczego.
- Unikanie narażenia na wysuszone powietrze, a także dym tytoniowy.
>> Zobacz: Witaminy i ich suplementacja u kobiet w ciąży
Krew z nosa w ciąży: podsumowanie
- Krwawienie z nosa w ciąży może wynikać z fizjologicznych przemian zachodzących w organizmie kobiety ciężarnej.
- Objaw ten może jednak świadczyć również o nieprawidłowościach związanych z układem krzepnięcia, układem sercowo-naczyniowym, a także o dysfunkcji wątroby i nerek.
- Diagnozując krwawienie z nosa w ciąży warto przyjrzeć się przyjmowanym lekom, a także wykonać zlecone przez lekarza badania laboratoryjne.
- Przedłużające się i obfite krwawienia, częste pojawianie się krwawień z nosa, a także współistnienie innych objawów wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.
Bibliografia
- A. Dembińska-Kieć i inni, Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2005 (dodruk), s. 654–659,
- A. Szczeklik, Piotr Gajewski, Interna Szczeklika, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2020/2021,
- J. Tatoń, A. Czech, Diagnostyka internistyczna, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2005.
