Insulinooporność - pakiet podstawowy

Symbol: PKTINS

Insulinooporność - pakiet podstawowy - więcej informacji

Insulinooporność to zaburzenie czynnościowe, które – wcześnie wykryte – może być stanem przejściowym i odwracalnym. Fizjologicznie jest przejawem mechanizmu adaptacji organizmu do stanów zaburzonej przemiany materii i objawem istniejącej otyłości trzewnej. Rozwijająca się w przebiegu insulinooporności hiperinsulinemia – podwyższony poziom insuliny – zwiększa ryzyko rozwoju chorób układu krążenia.

Insulinooporność nie jest chorobą. O jej istnieniu mogą świadczyć następujące symptomy:.

• nadmierna senność po posiłku (szczególnie węglowodanowym),
• przyrost masy ciała, zwłaszcza w obrębie jamy brzusznej (pomimo normalnej diety i bez przejadania się),
• trudności ze zmniejszeniem masy ciała,
• obniżenie nastroju i rozdrażnienie,
• problemy z koncentracją i zaburzenia pamięci,
• bóle głowy z uczuciem ciężkiej głowy,
• zmiany na skórze o typie rogowacenia ciemnego,
• ciągłe zmęczenie,
• uczucie zimna,
• głód 2-3 godziny po posiłku,
• wzmożony apetyt na słodycze.

Insulinooporność - pakiet podstawowy - jakie badania zawiera pakiet?

Insulinooporność pakiet podstawowy to panel badań wspomagający weryfikację tego zaburzenia przy pomocy oznaczenia:

• poziomu glukozy na czczo,
• insuliny na czczo,
• wskaźnika HOMA-IR.

Ponadto pakiet zawiera parametry oceny stanu zdrowia, ważne z punktu widzenia zaburzeń metabolicznych, które często towarzyszą insulinooporności:

• gospodarka lipidowa - lipidogram (CHOL, HDL, LDL, nie-HDL,TG) - nadmiar insuliny oraz insulinooporność mogą zaburzać metabolizm tłuszczów,
• parametry pracy wątroby - ALT (aminotransferaza alaninowa), AST (aminotransferaza asparaginianowa) i GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) – insulinooporności i zaburzeniom lipidowym może towarzyszyć niealkoholowe stłuszczenie wątroby,
• hemoglobina glikowana - pokazuje poziom glukozy w ciągu ostatnich trzech miesięcy.. Insulinooporność może łączyć się również z podwyższeniem stężenia kwasu moczowego w surowicy, który - wskutek prozapalnego działania - uszkadza śródbłonek naczyń, narażając organizm na rozwój poważnych chorób (cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, zawał serca, udar mózgu,
• kwas moczowy - podwyższone stężenie kwasu moczowego towarzyszyć insulinooporności i zespołowi metabolicznemu, a także zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Insulinooporność - pakiet podstawowy - kto i kiedy powinien wykonać pakiet badań?

Pakiet podstawowy insulinooporności jest zalecany dla osób, u których podejrzewa się zaburzenia gospodarki węglowodanowej lub metabolicznej. W szczególności powinny go wykonać osoby doświadczające objawów, które mogą świadczyć o insulinooporności:

• senność, zwłaszcza po posiłkach (szczególnie węglowodanowych);
• trudności w utrzymaniu prawidłowej masy ciała lub jej przyrost, szczególnie w obrębie jamy brzusznej (otyłość trzewna), mimo diety i aktywności fizycznej;
• zwiększony apetyt, szczególnie na słodycze, i uczucie głodu niedługo po posiłku;
• trudności z koncentracją, problemy z pamięcią ("mgła mózgowa"), obniżony nastrój, rozdrażnienie;
• ciągłe zmęczenie, poczucie zimna;
• zmiany skórne, takie jak rogowacenie ciemne (acanthosis nigricans) – ciemne przebarwienia w fałdach skórnych (szyja, pachy, pachwiny).

Pakiet ten jest również przeznaczony dla osób z zdiagnozowaną insulinoopornością lub zespołem metabolicznym, w celu monitorowania stanu zdrowia i skuteczności wdrożonego leczenia.

Insulinooporność - pakiet podstawowy - możliwe przyczyny odchyleń od normy

Glukoza na czczo

• Podwyższona (≥100 mg/dl / ≥5,6 mmol/l):

- 100–125 mg/dl – nieprawidłowa glikemia na czczo (stan przedcukrzycowy),

- ≥126 mg/dl (w ≥2 oznaczeniach) – cukrzyca.

Możliwe przyczyny: insulinooporność, cukrzyca typu 2 (szczególnie przy współistniejącej otyłości), stres, leki (np. steroidy), zaburzenia hormonalne.

• Obniżona (<70 mg/dl): przedawkowanie insulin / leków przeciwcukrzycowych, głodzenie, ciężkie choroby wątroby, niewydolność nadnerczy.

Interpretacja w IO

• glukoza N lub lekko ↑+ insulina ↑ + HOMA IR ↑ - typowy obraz wczesnego stadium insulinooporności.

Insulina na czczo

• Podwyższona – najczęstszą przyczyną jest insulinooporność, ponadto stan przedcukrzycowy, wczesna cukrzyca typu 2, otyłość trzewna (brzuszna), zespół policystycznych jajników (PCOS) u kobiet, rzadko insulinoma (guz trzustki, ale wtedy zwykle prawidłowy poziom glukozy).
• Obniżona - zaawansowana cukrzyca typu 1 lub 2 (wyczerpanie trzustki).

Interpretacja w IO

• glukoza N + insulina ↑ - kompensacyjny hiperinsulinizm, typowy dla IO.
• glukoza ↑ + insulina ↑ - zaawansowana IO / początek cukrzycy typu 2.

Wskaźnik HOMA-IR

• Podwyższony HOMA-IR: insulinooporność (im wyższy, tym większa), otyłość brzuszna, mała aktywność fizyczna, PCOS, przewlekły stres.
• Prawidłowy / niski HOMA-IR: brak istotnej IO, zaawansowana cukrzyca z niewydolnością trzustki (niska insulina mimo wysokiej glikemii).

Interpretacja w IO

HOMA-IR ↑+ glukoza N + HbA1c N - "wczesny alarm" IO

Lipidogram (CHOL, LDL, HDL, nie-HDL, TG)

Możliwe przyczyny odchyleń: IO, otyłość, zespół metaboliczny, dieta bogata w cukry proste, tłuszcze trans, alkohol, niedoczynność tarczycy, predyspozycje genetyczne (rodzinne hipercholesterolemie).

Interpretacja w kontekście IO

• trójglicerydy (TG) ↑ + cholesterol nie-HDL ↑ + LDL ↑ + HDL ↓ - typowy profili lipidogram w insulinooporności i/lub zespole metabolicznym
• zaburzony lipidogram + HOMA-IR ↑ - duże ryzyko sercowo naczyniowe (zawał, udar) i rozwoju cukrzycy typu 2.

Enzymy wątrobowe: ALT, AST, GGTP

• Podwyższone: niealkoholowe stłuszczenie wątroby (NAFLD)** – bardzo częste w IO i otyłości, alkoholowe uszkodzenie wątroby, leki (paracetamol, NLPZ) wirusowe zapalenia wątroby (HBV, HCV), inne choroby wątroby (autoimmunologiczne, hemochromatoza).

Interpretacja w IO:

• ALT lekko ↑ (częściej niż AST) + HOMA IR ↑ +zaburzony lipidogram - podejrzenie stłuszczenia wątroby.

Hemoglobina glikowana (HbA1c)

• Podwyższona
  • 5,7–6,4% – stan przedcukrzycowy
  • ≥6,5% – cukrzyca (przy potwierdzeniu)

Interpretacja w IO

• HbA1c N + HOMA-IR ↑ - wczesna IO, w której organizm radzi sobie z utrzymaniem poziomu glukozy w normie, kosztem podwyższenia poziomu insuliny.

Kwas moczowy

• Podwyższony – insulinooporność, zespół metaboliczny, otyłość brzuszna, dieta bogata w mięso, podroby, owoce morza, słodzone napoje (fruktoza), alkohol (zwłaszcza piwo),
  • >5 mg/dl – ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, nadciśnienia tętniczego
  • >7 mg/dl – ryzyko dny moczanowej

Interpretacja w IO

• kwas moczowy ↑+ HOMA-IR ↑ - element zespołu metabolicznego, zwiększa ryzyko: nadciśnienia, miażdżycy, zawału, udaru, dny moczanowej.

Interpretacja wyników całego pakietu

• Typowy obraz insulinooporności / zespołu metabolicznego bez cukrzycy
  • glukoza: prawidłowa lub lekko ↑,
  • insulina: ↑,
  • HOMA IR: ↑,
  • lipidogram: ↑TG, ↓HDL, często ↑LDL i nie HDL,
  • ALT (czasem też AST, GGTP): lekko ↑ (podejrzenie NAFLD),
  • HbA1c: N lub stan przedcukrzycowy,
  • kwas moczowy: często ↑.

Wysokie ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 w ciągu 5–10 lat.

• Cukrzyca typu 2 na tle insulinooporności
  • glukoza na czczo: ↑↑↑
  • insulina na czczo: początkowo ↑ (>25), później N lub niska
  • HOMA-IR: ↑ - > 5,0
  • HbA1c: ↑↑↑ ≥6,5%
  • lipidogram – TG ↑↑↑ > 200 mg/dl, HDL ↓↓ < 35 mg/dl
  • ALT, AST ↑↑
  • kwas moczowy ↑↑

Cukrzyca typu 2, zaawansowane zaburzenia metaboliczne, NAFLD/NASH.

• Profil prawidłowy – brak insulinooporności
  • glukoza na czczo 70–95 mg/dL
  • insulina na czczo – prawidłowa
  • HOMA-IR <2,0
  • HbA1c <5,7%

Insulinooporność - pakiet podstawowy - przygotowanie do badania

Aby wyniki badań były wiarygodne i stanowiły solidną podstawę do diagnozy i dalszego postępowania, niezbędne jest odpowiednie przygotowanie.

• Badanie należy wykonać rano, na czczo. Ostatni posiłek powinien być spożyty co najmniej 8-12 godzin przed pobraniem krwi. Nie należy przesadnie wydłużać tego okresu (nie dłużej niż 16 godzin), aby uniknąć zaburzeń gospodarki węglowodanowej.
• Przez kilka dni poprzedzających badanie należy stosować swoją standardową dietę, zawierającą węglowodany. Nie należy wprowadzać drastycznych zmian ani diet eliminacyjnych.
• Dzień przed badaniem należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego, zwłaszcza odbiegającego od rutyny.
• Nie należy wykonywać badania w trakcie infekcji (wirusowej lub bakteryjnej), w okresie przyjmowania antybiotyków, po nieprzespanej nocy, po nocnej pracy lub długiej podróży. Stres i niedobór snu mogą wpływać na wyniki.

Insulinooporność - pakiet podstawowy - co może wpłynąć na wynik

Na wyniki badań zawartych w pakiecie insulinooporności mogą wpłynąć różne czynniki, zafałszowując ich interpretację, w tym przede wszystkim nieprzestrzeganie zasad przygotowania do badania.

Twój Wiek Biologiczny

Czy wiesz, że na podstawie badań zawartych w tym pakiecie można wyliczyć Twój wiek biologiczny? Wiek kalendarzowy, czyli liczba lat od urodzenia, może różnić się od wieku biologicznego, który pokazuje faktyczny stan organizmu.

Jeśli chcesz sprawdzić, ile naprawdę masz lat, do wybranego pakietu możesz dokupić badanie Twój Wiek Biologiczny. Otrzymasz raport z wynikiem i rekomendacjami. Zobacz przykładowy raport.

Opcja zakupu pojawi się w koszyku po dodaniu pakietu.

Więcej o tym, jak obliczany jest wiek biologiczny, przeczytasz tutaj: link

Dodatkowe przygotowanie