Pakiet ciągłe zmęczenie podstawowy kobieta – więcej informacji
Na przewlekłe zmęczenie skarży się wiele kobiet. Jego przyczyną może być
- nieprawidłowy styl życia,
- choroby,
- działanie niepożądane leków.
Zmęczenie występujące w różnych jednostkach chorobowych nie ma żadnych cech charakterystycznych, dlatego często w poszukiwaniu jego przyczyny wykonuje się szereg badań laboratoryjnych, które pomagają wykluczyć pewne choroby i przybliżyć diagnozę.
Pakiet zawiera następujące badania:
- morfologia – pomaga wykluczyć choroby krwi (w tym choroby nowotworowe) lub niedokrwistość z niedoboru żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego jako przyczynę zmęczenia
- ferrytyna – marker zapasów żelaza w organizmie – niedobór żelaza u miesiączkujących kobiet jest jedną z najczęstszych przyczyn anemii i ewentualnego zmęczenia
- glukoza – oznaczenie glukozy na czczo pozwala na wykrycie zaburzeń metabolizmu glukozy (stanu przedcukrzycowego lub cukrzycy)
- kortyzol – hormon, które poziom może być podwyższony w stanie przewlekłego stresu, ale wiele badań wskazuje, iż u pacjentów z zespołem przewlekłego zmęczenia poziom kortyzolu może być obniżony
- TSH – badanie przesiewowe w kierunku zaburzeń czynności tarczycy (niedoczynność tarczycy może być jedną z przyczyn zmęczenia)
- CRP ilościowe – infekcja (stan zapalny) mogą być jedną z przyczyny zmęczenia
- ALT i AST – zaburzenia czynności wątroby mogą przyczyniać się do powstawania zmęczenia
- magnez – niedobór magnezu może być jednym z czynników powodujących zmęczenie.
Wszystkie badania wykonuje się z krwi.
Pakiet ciągłe zmęczenie podstawowy kobieta – kto i kiedy powinien wykonać badania?
Pakiet przeznaczony jest dla osób, których styl życia zawiera czynniki ryzyka ciągłego zmęczenia. Są to:
- zbyt mało snu,
- praca zmianowa,
- niewystarczająca lub nadmierna aktywność fizyczna,
- niewłaściwe nawyki żywieniowe, niewłaściwa dieta,
- nadużywanie alkoholu lub substancji psychoaktywnych,
- zażywanie niektórych leków,
- przewlekły stres.
Jest również rekomendowany dla kobiet, które odczuwają następujące objawy związane z ciągłym zmęczeniem:
- wyczerpanie
- brak energii
- ospałość
- wypalenie zawodowe.
Pakiet wskazany jest zwłaszcza w sytuacji, gdy zostały podjęte działania na rzecz zmiany stylu życia i nie obserwuje się poprawy.
Pakiet ciągłe zmęczenie podstawowy kobieta – interpretacja wyników i możliwe przyczyny odchyleń od normy
Odchylenia od wartości referencyjnych w badaniach z pakietu powinny być intepretowane w połączeniu z objawami klinicznymi pacjentki.
Przyczyny przewlekłego zmęczenia mogą być obserwowane w:
- morfologii krwi - obniżenie hemoglobiny, hematokrytu, RBC, MCV lub MCH – wskazuje na niedokrwistość. Podwyższenie leukocytów lub CRP-korelujące zmiany – sugeruje stan zapalny lub infekcję.
Możliwe przyczyny: niedobór żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego, przewlekłe krwawienie (np. miesiączkowe), stany zapalne, infekcje. - poziomach aminotransferazy alaninowej (ALT) i/lub aminotransferazy asparaginianowej (AST): podwyższone wartości wskazują na uszkodzenie komórek wątroby.
Możliwe przyczyny: stłuszczenie wątroby, toksyczne uszkodzenie wątroby (leki, alkohol), wirusowe zapalenia wątroby lub inne zaburzenia metaboliczne wątroby, które mogą objawiać się zmęczeniem - CRP – podwyższony poziom.
Możliwe przyczyny: utajone infekcje, przewlekłe stany zapalne, choroby autoimmunologiczne, otyłość lub inne procesy zapalne będące źródłem ciągłego zmęczenia - ferrytynie - obniżony poziom (nawet przy prawidłowej morfologii).
Możliwe przyczyny: utajony niedobór żelaza (bardzo częsta przyczyna zmęczenia u kobiet), obfite krwawienia miesiączkowe, niedobory dietetyczne, zaburzenia wchłaniania. Podwyższona ferrytyna może występować w stanach zapalnych - poziomie glukozy zarówno podwyższone, jak i obniżone wartości mogą być przyczynowo związane w przewlekłym zmęczeniem.
Możliwe przyczyny: insulinooporność, stan przedcukrzycowy, zaburzenia tolerancji glukozy lub hipoglikemia reaktywna, prowadzące do wahań energii i chronicznego zmęczenia - poziomie magnezu w surowicy - obniżony poziom.
Możliwe przyczyny: niedobór magnezu wynikający ze stresu, diety ubogiej w magnez, zaburzeń wchłaniania lub zwiększonego zapotrzebowania, co bezpośrednio przyczynia się do zmęczenia, osłabienia i zaburzeń snu - zaburzeniach poziomu kortyzolu – zarówno zbyt wysoki jak zbyt niski poziom tego hormonu mogą być powiązane z występowaniem przewlekłego zmęczenia.
Możliwe przyczyny: przewlekły stres (wysoki kortyzol), wyczerpanie osi HPA/nadnerczy (niski kortyzol), zaburzenia rytmu dobowego lub choroby nadnerczy - TSH - ze zmęczeniem może być powiązany podwyższony poziom TSH (najczęstsze) lub obniżony.
Możliwe przyczyny: niedoczynność tarczycy (szczególnie choroba Hashimoto – jedna z najczęstszych przyczyn chronicznego zmęczenia u kobiet) lub nadczynność tarczycy.
Najczęstsze odchylenia powodujące ciągłe zmęczenie u kobiet w tym pakiecie to:
- ferrytyna ↓
- TSH ↑
- magnez ↓
- morfologia – HGB (hemoglobina) / liczba erytrocytów ↓
- CRP ↑
- kortyzol ↑ lub ↓
Pakiet ciągłe zmęczenie podstawowy kobieta – co może wpływać na wynik?
Na wyniki badań w pakiecie mogą wpływać czynniki niezwiązane z procesem chorobowym. Mogą to być elementy nieprawidłowego przygotowania:
- zjedzenie posiłku krócej niż 8-12 godzin przed pobraniem
- intensywny wysiłek fizyczny w przeddzień i/lub w dniu badania
- godzina pobrania – na badania należy się zgłosić w godzinach porannych, ponieważ niektóre elementy z pakietu charakteryzuje zmienność dobowa
- infekcja – aktywna, lub przebyta w okresie krótszym niż 14 dni przed pobraniem.