Zmiany trądzikowe to jedna z najczęstszych przyczyn konsultacji dermatologicznych. Jednym z typów trądziku jest trądzik torbielowaty, który poza klasycznymi zmianami zaskórnikowymi i krostkowymi manifestuje się również głębiej zlokalizowanymi wykwitami. Przeczytaj poniższy artykuł i dowiedz się więcej na temat trądziku torbielowatego.
| Z tego artykułu dowiesz się, że: >> Trądzik torbielowaty to typ trądziku pospolitego, w przebiegu którego pojawiają się zmiany torbielowate i guzkowe. >> Trądzik torbielowaty wiąże się z ryzykiem bliznowacenia, a więc pozostawienia trwałych zmian na skórze. >> W niektórych przypadkach trądzik torbielowaty wymaga wykonania badań laboratoryjnych i konsultacji ginekologicznej. >> Leczenie trądziku torbielowatego obejmuje zastosowanie leków miejscowych i ogólnych. >> Terapia trądziku torbielowatego ze względu na ryzyko bliznowacenia nie powinna być opóźniana. |
Spis treści:
- Trądzik torbielowaty – co to jest?
- Jak wygląda trądzik torbielowaty?
- Trądzik torbielowaty – przyczyny
- Trądzik torbielowaty – jakie badania wykonać?
- Trądzik torbielowaty – leczenie
- FAQ: inne najczęstsze pytania o trądzik torbielowaty
Trądzik torbielowaty – co to jest?
Trądzik pospolity to schorzenie dotyczące jednostki włosowo-łojowej, które jest najczęstszą chorobą dermatologiczną u pacjentów między 11., a 30. rokiem życia. Trądzik pospolity oznaczony jest w klasyfikacji ICD-10 kodem L70.
Trądzik pospolity klasyfikuje się między innymi na podstawie wykwitów, które pojawiają się w jego przebiegu. Literatura dermatologiczna wyróżnia:
- trądzik zaskórnikowy – w tym przypadku dominują zaskórniki (zamknięte, jak i otwarte), nie obserwuje się licznych zmian zapalnych, a więc grudek, czy też krost,
- trądzik grudkowo-krostkowy – obecne są liczne zmiany grudkowo-krostkowe, dla przypomnienia, grudka to zmiana wyniosła ponad poziom skóry, różniąca się od skóry otaczającej spoistością, z kolei krosta to zmiana wyniosła ponad poziom skóry, wypełniona żółtawą treścią ropną,
- trądzik torbielowaty – w jego przebiegu pojawiają się zmiany torbielowate, a niekiedy również guzy, ten rodzaj trądziku cechuje się ciężkim przebiegiem,
- trądzik skupiony – pojawiają się torbiele, guzy, liczne zmiany zapalne, a także przetoki, jest to cięższa postać trądziku, niż wspomniany wyżej trądzik torbielowaty.
Trądzik torbielowaty jest zatem ciężką postacią trądziku pospolitego, cechującą się obecnością nie tylko zmian zaskórnikowych i grudkowo-krostkowych, ale i głębiej położonych wykwitów, a więc torbieli i guzków. Schorzenie to najczęściej dotyczy pacjentów w okresie dojrzewania, jednak może wystąpić również w dorosłości.
Trądzik guzkowato-torbielowaty – czym różni się od innych rodzajów trądziku
Trądzik torbielowaty bywa niekiedy nazywany trądzikiem guzkowato-torbielowatym, co wynika z jego obrazu klinicznego, a mianowicie z faktu, że obok torbieli obserwuje się również zmiany guzowate. Zdecydowanie częściej używa się jednak sformułowania trądzik torbielowaty, a w przypadku obecności jeszcze bardziej nasilonych zmian i pojawienia się przetok – stan ten określa się wówczas mianem trądziku skupionego.
Trądzik torbielowaty różni się od trądziku zaskórnikowego i grudkowo-krostkowego obecnością torbieli, a co za tym idzie, zdecydowanie większą tendencją do bliznowacenia. Wymaga to wdrożenia odpowiedniego leczenia dermatologicznego, które będzie mieć na celu opanowanie stanu zapalnego i przeciwdziałanie powstawaniu blizn, które są zmianami trwałymi.
Jak wygląda trądzik torbielowaty?
W przebiegu trądziku torbielowatego obserwuje się obecność twardych, często bolesnych zgrubień podskórnych, które odpowiadają torbielom i guzkom. Pacjenci często opisują te zmiany jako cysty na twarzy. Torbiele te mogą być wypełnione ropną i/lub krwistą treścią, a czasami cechują się zwiększonym uciepleniem. Zmiany skórne mogą pojawiać się nie tylko na twarzy, ale i na klatce piersiowej, plecach, udach, czy pośladkach. Poza zmianami torbielowatymi obserwuje się również inne wykwity trądzikowe, w tym zaskórniki, grudki, czy krosty.
Trądzik torbielowaty – przyczyny
Przyczyny trądziku torbielowatego są wspólne z czynnikami prowadzącymi do rozwoju innych postaci trądziku pospolitego. Przyczyny leżące u podstawy tego schorzenia dermatologicznego to przede wszystkim:
- nadmierna proliferacja komórek naskórka (keratynocytów) w ujściach mieszków włosowych – wprowadzi to do ich zamknięcia i tym samym powstania mikrozaskórników, które są zmianami wyjściowymi dla wykwitów trądzikowych,
- nadmierna aktywność gruczołów łojowych, prowadząca do łojotoku – nadmiar sebum jest dobrą pożywką dla Cutibacterium acnes,
- pojawienie się stanu zapalnego – który jest indukowany m. in. przez bakterie Cutibacterium acnes.
Czynniki mogące predysponować do pojawienia się zmian trądzikowych to również dieta bogata w cukry proste oraz czynniki hormonalne, w tym dihydrotestosteron, który stymuluje gruczoły łojowe do produkcji sebum.
Trądzik torbielowaty – jakie badania wykonać?
Trądzik pospolity, w tym torbielowaty o klasycznym przebiegu bez obecności dodatkowych objawów nie wymaga wykonywania badań dodatkowych. Jednak w niektórych sytuacjach konieczne jest wykonanie diagnostyki endokrynologicznej. Wskazania do wykonania badań hormonalnych to przede wszystkim:
- nieregularne cykle miesiączkowe,
- hirsutyzm – pojawienie się u kobiet owłosienia typu męskiego,
- łysienie androgenowe,
- obniżenie głosu,
- rogowacenie ciemne,
- zaburzenia metabolizmu glukozy,
- obniżona płodność,
- masywne pojawienie się zmian trądzikowych w wieku dorosłym.
Badania laboratoryjne wykonywane w celu diagnostyki zaburzeń hormonalnych, współtowarzyszących trądzikowi torbielowatemu to między innymi:
- pomiar całkowitego i wolnego testosteronu w osoczu,
- oznaczenie stężenia DHEAS i 17-hydroksyprogesteronu,
- stężenie kortyzolu oznaczane w dobowej zbiórce moczu,
- stężenie LH i FSH,
- panel tarczycowy – w tym stężenie TSH, fT3, fT4.
U kobiet bardzo ważna jest również konsultacja ginekologiczna, w tym badanie USG narządu rodnego, szczególnie przy podejrzeniu zespołu policystycznych jajników. Schorzenie to może manifestować się opornym na leczenie trądzikiem.
Trądzik torbielowaty – leczenie
W leczeniu trądziku torbielowatego stosuje się zarówno preparaty miejscowe, jak i ogólne, a więc leki doustne. W przypadku tej odmiany trądziku leki ogólne stosuje się już w pierwszym rzucie, co wynika z konieczności szybkiej terapii i zapobiegania bliznowaceniu. Zastosowanie znajdują tutaj:
- antybiotyki doustne – w tym tetracykliny, limecyklina, czy doksycyklina,
- izotretynoinę doustnie – leku tego nie należy łączyć się antybiotykami z grupy tetracyklin, leczenie izotretynoiną powinno być prowadzone pod okiem lekarza dermatologa i wymaga regularnego wykonywania badań kontrolnych oraz włączenia antykoncepcji ze względu na teratogenność tej substancji,
- leki miejscowe (kremy, żele) – z substancjami takimi jak kwas azelainowy, miejscowe retinoidy, nadtlenek benzoilu, miejscowe antybiotyki (na przykład klindamycyna).
Leczenie trądziku torbielowatego powinno być prowadzone pod okiem lekarza dermatologa.
Kiedy zgłosić się do lekarza z trądzikiem torbielowatym?
Pojawienie się zmian trądzikowych zawsze powinno być skonsultowane z lekarzem dermatologiem. Taka konsultacja jest niezwykle korzystna nawet, gdy pacjent nie rozwija zmian torbielowatych. Dobranie odpowiedniego leczenia dermatologicznego pozwala bowiem na poprawę stanu klinicznego, ale i jakości życia pacjenta.
Pilnej wizyty u lekarza wymaga pojawienie się:
- licznych zmian zapalnych,
- torbieli i guzów,
- objawów ogólnych, w tym gorączki, bólu mięśni, czy też bólu kości.
Czy trądzik torbielowaty jest w pełni wyleczalny?
Trądzik torbielowaty, jak i inne postaci trądziku pospolitego są schorzeniami wyleczalnymi. Konieczne jest jednak podjęcie odpowiedniego leczenia pod okiem dermatologa, ale i zmiana stylu życia. Do leczenia należy bowiem dołączyć odpowiednią pielęgnację, a w diecie unikać produktów o wysokim indeksie glikemicznym.
Trądzik torbielowaty – czy istnieją domowe sposoby jego leczenia?
Domowe sposoby nie spowodują trwałego ustąpienia zmian trądzikowych, szczególnie w jego postaci torbielowatej. Na czym jednak warto się skupić w domowych warunkach? Należy pamiętać o delikatnej pielęgnacji z wykorzystaniem dermokosmetyków dedykowanych skórze z problemem trądziku. Co więcej, warto korzystać z kremów z filtrem SPF (najlepiej SPF 50), ponieważ chronią one przed powstawaniem przebarwień pozapalnych. Poza tym warto stosować zbilansowaną dietę i unikać produktów wysokoprzetworzonych i cechujących się wysokim indeksem glikemicznym.
FAQ: inne najczęstsze pytania o trądzik torbielowaty
Trądzik pospolity, w tym trądzik torbielowaty to często występujące schorzenia. Nic więc dziwnego, że wiąże się z licznymi pytaniami i obawami. Poniżej odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania związane z trądzikiem torbielowatym.
Zdecydowanie nie powinno się wyciskać zmian skórnych w przebiegu trądziku torbielowatego. Takie postępowanie może bowiem wiązać się z nasileniem stanu zapalnego i większą tendencją do bliznowacenia.
Torbiele i guzki pojawiające się w przebiegu tego typu trądziku wiążą się z ryzykiem bliznowacenia, ponieważ zmiany te sięgają do skóry właściwej. Uszkodzenie skóry właściwej prowadzi do pojawienia się blizn.
W niektórych sytuacjach klinicznych trądzik torbielowaty może być związany z zaburzeniami hormonalnymi. Jeżeli pojawiają się symptomy kliniczne mogące świadczyć o nieprawidłowościach hormonalnych, to jest to wskazanie do wykonania diagnostyki pod okiem lekarza. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że nie każdy trądzik torbielowaty będzie miał podłoże endokrynologiczne.
Trądzik torbielowaty to odmiana trądziku pospolitego, która wiąże się z ryzykiem bliznowacenia. Jeżeli pojawiają się u nas objawy trądzikowe, w tym torbiele, czy bolesne guzki, to nie warto zwlekać z wizytą u lekarza dermatologa. Wczesne włączenie odpowiedniej terapii zmniejsza bowiem ryzyko powstawania blizn.
Bibliografia
- L. Rudnicka i inni, Współczesna Dermatologia, PZWL, Warszawa 2022,
- L. Bolognia i inni, Fourth Edition Dermatologia, Medipage, Warszawa 2022,
- S. Jabłońska, Sławomir Majewski Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową, PZWL 2005.
