Pakiet sercowy - więcej informacji
Choroby układu sercowo-naczyniowego są najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce. Na nadciśnienie tętnicze choruje ponad 10 mln osób, na cukrzycę ok. 2 mln. Problem jest tym większy, iż są to choroby, które początkowo mogą nie dawać objawów klinicznych, dlatego wiele osób nie wie, że choruje.
Pakiet sercowy zawiera badania, które mogą pokazać już rozwijające się choroby lub ryzyko ich powstania.
Pakiet sercowy - jakie badania zawiera pakiet?
Pakiet sercowy zawiera następujące oznaczenia:
- lipidogram (cholesterol całkowity, HDL, LDL, nie-HDL, trójglicerydy) - zaburzenia lipidowe są najczęstszym czynnikiem ryzyka rozwoju chorób serca i zaburzeń metabolicznych;
- homocysteina - podwyższone stężenie tego parametru związane jest z istnieniem stanu zapalnego, który towarzyszy miażdżycy i jest czynnikiem ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, udaru mózgu czy zakrzepicy;
- glukoza - podwyższone stężenie glukozy (cukrzyca lub stan przedcukrzycowy) zwiększa ryzyko chorób serca;
- sód, potas, magnez - prawidłowy poziom elektrolitów jest warunkiem koniecznym dla prawidłowej pracy serca;
- d-dimery - badanie wykonywane w celu stwierdzenia nadmiernej aktywacji układu krzepnięcia, wartości prawidłowe wykluczają chorobą zatorowo-zakrzepową.
Pakiet sercowy - kto i kiedy powinien wykonać pakiet badań?
Pakiet może być wykonywany w celach profilaktycznych, a także w diagnostyce i monitorowaniu chorób układu sercowo-naczyniowego.
Korzyści z badań odniosą:
- osoby zdrowe, dbające o profilaktykę zdrowotną, nie odczuwające żadnych dolegliwości;
- pacjenci z czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych – palący papierosy, z nadwagą lub otyłością, z niską aktywnością fizyczną, mający w najbliższej rodzinie chorych na choroby układu krążenia lub cukrzycę;
- osoby z objawami wskazującymi na choroby układu krążenia – obrzęki, łatwe męczenie się, duszności;
- osoby monitorujące przebieg choroby i leczenie chorób sercowo-naczyniowych (nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca) oraz metabolicznych (cukrzyca);
- pacjenci z chorobami innych narządów, które mogą współistnieć z chorobami układu sercowo-naczyniowego lub predysponować do ich rozwoju, np. choroby tarczycy, nerek.
Pakiet sercowy - możliwe przyczyny odchyleń od normy
Odchylenia od normy w wynikach pakietu sercowego mogą mieć wiele przyczyn, często związanych ze stylem życia, toczącymi się - czasem bezobjawowo - chorobami.
- Lipidogram (nieprawidłowy cholesterol całkowity, HDL, LDL, nie‑HDL, trójglicerydy) - odchylenia mogą wynikać z diety bogatej w tłuszcze nasycone i trans, nadwagi, małej aktywności fizycznej, palenia oraz nadużywania alkoholu. Przyczyną mogą być też choroby i uwarunkowania genetyczne (np. rodzinna hipercholesterolemia), niedoczynność tarczycy, cukrzyca/insulinooporność, choroby nerek lub wątroby oraz niektóre leki (np. steroidy, leki moczopędne, część beta‑blokerów).
- Homocysteina - podwyższona homocysteina najczęściej wiąże się z niedoborem witamin z grupy B (B12, B6, kwasu foliowego) lub z zaburzeniami ich wchłaniania (np. choroby jelit, dieta bez produktów odzwierzęcych bez suplementacji).
- Glukoza - podwyższona glukoza bywa efektem stanu przedcukrzycowego lub cukrzycy, często związanych z otyłością (zwłaszcza brzuszną), małą aktywnością i dietą o wysokim ładunku glikemicznym.
- Sód - zbyt wysoki poziom sodu jest najczęściej spowodowany nadmierną podażą soli w diecie, może być również powiązany z niedostatecznym nawodnieniem lub chorobami nerek. Zbyt niski poziom sodu może wynikać z przewodnienia, stosowania leków moczopędnych, wymiotów/biegunek lub zaburzeń hormonalnych (np. niewydolność nadnerczy).
- Potas - hipokaliemia (zbyt niski poziom potasu) bywa skutkiem zażywania leków moczopędnych, wymiotów/biegunek, nadużywania środków przeczyszczających lub niedoborowej diety. Hiperkaliemia (zbyt wysoki poziom potasu) może być powiązany z zaburzeniami funkcji nerek oraz lekami wpływającymi na układ RAA (np. ACE‑I, sartany, spironolakton) lub nadmierną suplementacją.
- Magnez - niski poziom magnezu często wynika z niedostatecznej podaży w diecie, przewlekłych biegunek, nadużywania alkoholu lub stosowania niektórych leków (diuretyki, inhibitory pompy protonowej). Poziom podwyższony zdarza się rzadziej i zwykle dotyczy osób z niewydolnością nerek lub przyjmujących duże dawki preparatów magnezu.
- D‑dimery - podwyższone D‑dimery mogą sugerować wzmożoną aktywację krzepnięcia i ryzyko choroby sercowo-naczyniowej. Jest to jednak parametr nieswoisty i może być podwyższony także rosną także w infekcjach, po operacjach/urazach, w ciąży. Prawidłowy wynik przy niskim lub umiarkowanym podejrzeniu klinicznym pomaga wykluczyć chorobę zakrzepowo‑zatorową; wynik zawsze interpretuje się w kontekście objawów.
Pakiet sercowy - co może wpłynąć na wynik? Przygotowanie do badania
Aby wyniki badań były jak najbardziej wiarygodne, należy odpowiednio się przygotować.
- Posiłek - próbkę krwi należy pobrać rano, po nocnym (minimum 8-12 godzin) wstrzymaniu się od spożywania posiłków i słodzonych napojów. Dopuszczalne jest picie niewielkiej ilości czystej wody. Posiłek zjedzony zbyt późno w przeddzień badania lub w dzień badania zmienia wiele parametrów w pakietu.
- Leki - skonsultuj z lekarzem, czy powinieneś przyjąć swoje standardowe leki przed badaniem. Niektóre leki mogą wpływać na wyniki badań.
- Unikaj wysiłku - przed badaniem unikaj intensywnego wysiłku fizycznego, ponieważ może on wpływać na niektóre parametry.
- Alkohol/palenie - wstrzymaj się od spożywania alkoholu i palenia papierosów na co najmniej 24 godziny przed badaniem.
- Pora dnia - niektóre parametry wykazują rytm dobowy, dlatego zaleca się pobieranie krwi rano.