Pakiet Gravesa-Basedowa - więcej informacji
Choroba Graves-Basedowa - czym jest i jak się objawia?
Choroba Gravesa-Basedowa jest schorzeniem, w którym powstają przeciwciała przeciwko receptorowi TSH umiejscowionemu w tarczycy. Stymulowana w ten sposób tarczyca wytwarza hormony, których nadmiar powoduje jej nadczynność.
Początkowa faza choroby może mieć przebieg bezobjawowy, tzw. subkliniczny, który można wykryć tylko przy pomocy badań laboratoryjnych. W kolejnych fazach pacjent może zauważyć następujące objawy: niepokój, drażliwość, trudności z koncentracją, utrata masy ciała, wilgotna, zaczerwieniona skóra, o wzmożonej potliwości, kruche i łamliwie włosy. Inne objawy to kołatanie serca, szybkie bicie serca, wzmożona perystaltyka przewodu pokarmowego (częste wypróżnienia, biegunki), zaburzenia miesiączkowania, problemy z libido.
Należy pamiętać, iż choroby autoimmunologiczne tarczycy są uwarunkowane genetycznie, co oznacza, iż jeśli u kogoś w rodzinie stwierdza się te choroby, osoby z nią spokrewnione (dzieci, rodzeństwo, rodzice) mają większe prawdopodobieństwo zachorowania.
Pakiet Graves-Basedowa - jakie badania zawiera pakiet?
W skład pakietu wchodzą następujące badania:
- TSH - tyreotropina trzeciej generacji - hormon wytwarzany przez przysadkę mózgową, regulujący pracę tarczycy. Im niższy poziom TSH, tym silniejsza stymulacja tarczycy.
- fT3 - wolna trijodotyronina - aktywny hormon tarczycowy, będący formą wolną, niezwiązana z białkami). Jest głównym hormonem tego gruczołu działającym na tkanki organizmu.
- fT4 – wolna tyroksyna - prekursor fT3, jest również aktywnym hormonem tarczycy w formie wolnej.
- TRAb - przeciwciała przeciw receptorowi TSH – autoprzeciwciała stymulujące receptory TSH w tarczycy, powodując nadmierną produkcję jej hormonów. Kluczowy test diagnostyczny dla potwierdzenia lub wykluczenia choroby Graves‑Basedowa.
Pakiet tarczycowy podstawowy - kto i kiedy powinien wykonać pakiet badań?
Pakiet Graves‑Basedowa jest zalecany dla następujących grup pacjentów:
- osoby z objawami nadczynności tarczycy, takimi jak: drażliwość, nadmierna potliwość, nietolerancja ciepła, utrata masy ciała pomimo dobrego apetytu, przyspieszone tętno (tachykardia), kołatanie serca,drżenie rąk, osłabienie mięśni, nieprawidłowe miesiączkowanie;
- pacjenci z wytrzeszczem oczu, z podejrzeniem orbitopatii tarczycowej,
- pacjenci z wykrytym wolem (powiększoną tarczycą) ,
- osoby, u których w badaniach przesiewowych stwierdzono obniżony TSH – w celu ustalenia przyczyny nadczynności,
- kobiety planujące ciążę i w wieku prokreacyjnym, ponieważ choroba Graves-Basedowa wywołuje zaburzenia miesiączkowania oraz cykle bezowulacyjne,
- osoby, których krewni pierwszego stopnia mają schorzenia tarczycy, oraz pacjenci u których w rodzinie zdarzały się przypadki choroby Graves-Basedowa,
- osoby z chorobami autoimmunologicznymi (np. cukrzyca typu 1, reumatoidalne zapalenie stawów), ze względu na skłonność do współwystępowania innych chorób autoimmunologicznych,
- pacjenci z podejrzeniem nawrotu choroby Graves‑Basedowa po zakończeniu leczenia.
Pakiet Graves-Basedowa - normy i uproszczona interpretacja wyników
- TSH - w nadczynności tarczycy (w tym w chorobie Graves‑Basedowa) poziom TSH jest obniżony (zwykle < 0,4 mIU/L).
- W chorobie Graves‑Basedowa poziom fT3 jest podwyższony – jest wskaźnikiem nadczynności tarczycy. Podwyższony jest również poziom fT4.
- Pozytywny wynik TRAb potwierdza chorobę Graves-Basedowa. Poziom tych przeciwciał koreluje z nasileniem choroby oraz ryzykiem nawrotu po leczeniu. U pacjentów z nadczynnością tarczycy innego pochodzenia wynika badania TRAb jest ujemny.
Sugerowane przyczyny odchyleń od normy kilku parametrów – diagnostyka różnicowa
- TSH ↓ + fT4/fT3 ↑ + TRAb ↑ - jawna nadczynność tarczycy w przebiegu Graves-Basedowa
- TSH ↓ + fT4/fT3 ↑ + TRAb N – jawna, nieautoimmunologiczna, nadczynność tarczycy
- TSH ↓ + fT4/fT3 N + TRAb ↑ - subkliniczna nadczynność tarczycy w przebiegu Graves-Basedowa
- TSH ↑ lub N + fT4/fT3 ↓ + TRAb N – niedoczynność tarczycy, możliwa w przebiegu leczenia choroby Graves-Basedowa
- TSH N + fT4/fT3 N + TRAb ↑ - do obserwacji, możliwy rozwój nadczynności tarczycy spowodowany chorobą Gravea-Basedowa.
Pakiet Graves-Basedow - przygotowanie do badania
Badania laboratoryjne tarczycy wykonujemy rano, na czczo, w godzinach porannych. Pacjent powinien przyjść na badania również przed przyjęciem wszystkich leków, również suplementów diety. W dniu badania można wypić szklankę niegazowanej wody.
Dzień przed badaniem należy unikać intensywnego, zwłaszcza odbiegającego od rutyny, wysiłku fizycznego. Na badanie należy zgłosić się po przespanej nocy.
Na kilka dni przed badaniem należy odstawić preparaty biotyny (witaminy H).
Dodatkowe przygotowanie
Niektóre leki mogą wpływać na badanie - zalecana konsultacja z lekarzem. W przypadku pacjentów stosujących preparaty lewotyroksyny (Euthyrox, Letrox) zaleca się, aby lek przyjąć po badaniu.
Pakiet Graves-Basedow - co może mieć wpływ na wyniki?
- Pora dnia - badanie TSH należy wykonywać rano, ponieważ jego wydzielanie cechuje rytm dobowy (najwyższy między 2 a 4 rano).
- Stres, wysiłek fizyczny, brak snu.
- Leki i suplementy diety – oprócz hormonów tarczycy na wyniki badania mają wpływ glikokortykosteroidy, leki dopaminergiczne (np. levodopa, bromokryptyna) – obniżają poziom TSH - Glikokortykosteroidy – obniżają TSH. Suplementy jodu, leki zawierające jod, środki kontrastowe z jodem podnoszą poziom fT4.
Dodatkowe przygotowanie
Niektóre leki mogą wpływać na badanie - zalecana konsultacja z lekarzem. W przypadku pacjentów stosujących preparaty lewotyroksyny (Euthyrox, Letrox) zaleca się, aby lek przyjąć po badaniu.