Pakiet Hashimoto

Symbol: PTARHP

Pakiet Hashimoto – więcej informacji

Hashimoto to obecnie jedna z najczęstszych chorób autoimmunologicznych, a częstość jej występowanie ciągle rośnie. Schorzenie szczególnie często występuje wśród kobiet (5 do 10 razy częściej), a ryzyko zachorowania wzrasta z wiekiem. Szczyt nowych diagnoz przypada na 45 – 65 r.ż. chociaż choroba rozpoznawana jest w każdym wieku, również u dzieci. Aż 10-15% pacjentów ma subkliniczną (bezobjawową) postać choroby.

Istotą choroby Hashimoto jest fakt, iż układ odpornościowy pacjenta wytwarza przeciwciała atakujące komórki własnej tarczycy. W wyniku tego rozwija się przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy, które w początkowym okresie może nie dawać żadnych objawów. Może również przebiegać w sposób nietypowy, pacjent zgłasza się do lekarza z powodu innych, nietypowych dolegliwości, nazywanych „maskami” Hashimoto.

Mogą to być:

• objawy neurologiczne – pogorszenie pamięci i słuchu, bóle głowy, senność, spowolnienie, zaburzenia mowy, zespół cieśni nadgarstka – osłabienie odruchów ścięgnistych, zaburzenia równowagi;
• objawy ze strony przewodu pokarmowego - wzdęcia, zaparcia, spowolnienie motoryki przewodu pokarmowego, podwyższone parametry wątrobowe, kamica żółciowa – każda choroba autoimmunologiczna sprzyja występowaniu innych chorób z tego zakresu;.
• objawy hematologiczne - zaburzenia krzepnięcia krwi, zwiększone ryzyko krwawień miesiączkowych, anemia. Każda osoba chorująca na tarczycę przed planowanym zabiegiem operacyjnym powinna mieć dobrze wyrównane parametry tarczycowe, aby zapewnić dobre gojenie i zredukować ryzyko powikłań;
• objawy ze strony narządu ruchu - bóle i skurcze mięśni, osłabienie siły mięśniowej, obrzęki, bolesność i sztywność stawów;
• objawy ginekologiczne – zaburzenia miesiączkowania – długie cykle, obfite krwawienia, zaburzenia owulacji i płodności, obniżenie libido;
• objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego - pogorszenie funkcji umysłowych, zapamiętywania, koncentracji, apatia, objawy depresji, obniżony nastrój.

Pierwszy okres choroby przebiega z prawidłowo funkcjonującą tarczycą. W późniejszym czasie, gdy stan zapalny tarczycy upośledza funkcje jej komórek, dołącza się niedoczynność tarczycy. Pojawiają się wówczas typowe dla tego stanu objawy: sucha i szorstka skóra, osłabienie, zmęczenie, spowolnienie metabolizmu, przyrost masy ciała pomimo braku apetytu.

Pakiet Hashimoto – jakie badania zawiera pakiet?

Pakiet Hashimoto zawiera badania laboratoryjne oceniające funkcje tarczycy oraz występowanie przeciwciał typowych dla Hashimoto.

• TSH (hormon tyreotropowy): hormon wydzielany przez przysadkę mózgową, który reguluje pracę tarczycy. Jego poziom jest najczulszym wskaźnikiem oceniającym funkcję tarczycy. Podwyższone TSH może wskazywać na niedoczynność tarczycy, natomiast obniżone na nadczynność.
• fT3 (wolna trijodotyronina): aktywna forma hormonu tarczycy, jej poziom odzwierciedla odpowiedź tarczycy na stymulację ze strony TSH, dając informację o jej funkcjonowaniu
• fT4 (wolna tyroksyna): główny hormon produkowany przez tarczycę. Jego poziom, podobnie jak fT3, jest ważny w ocenie zdolności tarczycy do produkcji hormonów. W połączeniu z TSH, fT4 dostarcza pełnego obrazu pracy gruczołu.
• anty-TPO (przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej): kluczowy marker diagnostyczny choroby Hashimoto. Podwyższone stężenie tych przeciwciał wskazuje na autoimmunologiczne niszczenie komórek tarczycy. Ich obecność jest podstawą do rozpoznania choroby, nawet jeśli poziom hormonów tarczycy pozostaje w normie.
• anty-TG (przeciwciała przeciwko tyreoglobulinie): kolejny marker autoimmunologicznego zapalenia tarczycy. Ich obecność, często wraz z anty-TPO, potwierdza proces autoagresji skierowany przeciwko tarczycy.

Pakiet Hashimoto – kto i kiedy powinien wykonać pakiet badań?

Wykonanie Pakietu Hashimoto jest pomocne w przypadku:

• podejrzenia choroby Hashimoto, jeśli występują objawy sugerujące dysfunkcję tarczycy lub "maski" Hashimoto (np. przewlekłe zmęczenie, przyrost masy ciała, sucha skóra, problemy z pamięcią, wzdęcia, zaburzenia miesiączkowania, bóle stawów i mięśni, apatia czy depresja);
• monitorowania funkcji tarczycy (czy występuje niedoczynność) i przebiegu choroby Hashimoto;
• trudności z zajściem w ciążę lub donoszeniem ciąży - badania wskazują, iż występowanie przeciwciał anty-TPO jest czynnikiem niekorzystnym dla donoszenia zdrowej ciąży.
• choroba Hashimoto występująca w rodzinie - autoimmunologiczne zapalenie tarczycy jest uwarunkowane genetycznie, co oznacza, że jeśli u kogoś w rodzinie stwierdza się chorobę Hashimoto, osoby z nią spokrewnione (dzieci, rodzeństwo, rodzice) mają większe prawdopodobieństwo zachorowania. Dlatego Pakiet Hashimoto powinny rozważyć osoby, u których w najbliższej rodzinie zdarzały się przypadki tej choroby.
• występowania objawów, które mogą być „maskami” Hashimoto w celu potwierdzenia lub wykluczenia ich związku z tą chorobą.

Pakiet Hashimoto – możliwe przyczyny odchyleń od normy

Wyniki badań muszą być interpretowane w połączeniu z objawami klinicznymi oraz USG tarczycy. Uproszczona interpretacja wyników :

• TSH ↑ + fT4/fT3 ↓ + anty-TPO/anty-TG N – jawna nieautoimmunologiczna niedoczynność tarczycy
• TSH ↑ + fT4/fT3 ↓ + anty-TPO/anty-TG ↑ - jawna niedoczynność tarczycy w przebiegu Hashimoto
• TSH ↑ + fT4/fT3 N + anty-TPO/anty-TG N - subkliniczna nieautoimmunologiczna niedoczynność tarczycy
• TSH ↑ + fT4/fT3 N + anty-TPO/anty-TG ↑ – subkliniczna niedoczynność tarczycy w przebiegu Hashimoto
• TSH N + fT4/fT3 N + anty-TPO/anty-TG ↑ - choroba Hashimoto z prawidłową funkcją tarczycy, wymagane regularne monitorowanie

Pakiet Hashimoto – przygotowanie do badania

Prawidłowe przygotowanie do badań krwi w Pakiecie Hashimoto jest kluczowe dla uzyskania wiarygodnych wyników:

• Na czczo - badanie najlepiej wykonać rano, po nocnym okresie postu (8-12 godzin od ostatniego posiłku). Można pić niewielkie ilości wody.
• Leki na tarczycę - jeśli pacjent przyjmuje lewotyroksynę (np. Euthyrox, Letrox), zaleca się przyjęcie leku po pobraniu krwi.
• Konsultacja z lekarzem - w przypadku przyjmowania innych leków, zwłaszcza tych wpływających na tarczycę (np. amiodaron, sole litu, preparaty zawierające jod), należy skonsultować się z lekarzem, czy i jak je odstawić lub czy ich przyjęcie w dniu badania jest dopuszczalne.
• Unikaj stresu i wysiłku fizycznego - bezpośrednio przed badaniem warto unikać intensywnego wysiłku fizycznego i sytuacji stresowych, które mogą wpływać na wyniki.

Pakiet Hashimoto – co może wpłynąć na wyniki badań?

Prawidłowe przygotowanie do badań krwi w Pakiecie Hashimoto jest kluczowe dla uzyskania wiarygodnych wyników. Badanie należy wykonać rano i na czczo ze względu na obecność w pakiecie hormonu TSH, który cechuje dobowy rytm wydzielania.

Badania funkcji tarczycy należy wykonywać po całonocnym wypoczynku, w przeddzień badania należy unikać odbiegającej od rutyny aktywności fizycznej oraz nadmiernego stresu.

Ponadto na wyniki badania może wpływać aktywna infekcja i stan zapalny.

Należy również wziąć pod uwagę, iż wartości referencyjne dla hormonów tarczycy są inne w ciąży.

W przypadku pacjentów stosujących preparaty lewotyroksyny (Euthyrox, Letrox) zaleca się, aby lek przyjąć po badaniu.

Osoby szerzej zainteresowane tematyką choroby Hashimoto zapraszamy do obejrzenia webinarium prowadzonego przez dr Magdalenę Jagiełło pt. Objawy niedoczynności tarczycy – maski Hashimoto.

Dodatkowe przygotowanie