Toxoplasma gondii przeciwciała IgM

Toxoplasma gondii przeciwciała IgM – więcej informacji o badaniu

Oznaczenie przeciwciał w klasie immunoglobulin M (IgM) przeciwko pierwotniakowi Toxoplasma gondii jest jakościowym testem immunochemicznym, który służy do diagnostyki toksoplazmozy. Toksoplazmoza jest chorobą pasożytniczą wywoływaną przez pierwotniaka Toxoplasma gondii. Do zakażenia dochodzi zazwyczaj drogą pokarmową, np. poprzez spożycie niedogotowanego mięsa, niepasteryzowanego mleka, niemytych owoce i warzywa, a także kontakt z glebą lub wodą zanieczyszczoną odchodami kotów.

Przeciwciała przeciwko Toxoplasma gondii w klasie IgM pojawiają się w organizmie już po około tygodniu od inwazji pasożyta, osiągając maksymalne stężenia w ciągu 2 tygodni do miesiąca. Ich poziom następnie obniża się i zazwyczaj zanikają po 6-9 miesiącach, choć w niektórych przypadkach mogą utrzymywać się we krwi przez wiele lat. Obecność przeciwciał IgM jest pomocnym wskaźnikiem pierwotnego, świeżego zakażenia toksoplazmozą. Przeciwciała klasy IgM nie przenikają przez łożysko, dlatego ich wykrycie u noworodka (lub w krwi pępowinowej) może świadczyć o wewnątrzmacicznym zakażeniu płodu.

Toxoplasma gondii przeciwciała IgM – kto i kiedy powinien wykonać badanie?

Badanie Toxoplasma gondii przeciwciała IgM (Toxo IgM) jest zalecane przede wszystkim dla:

• Kobiet planujących ciążę oraz kobiet w ciąży – w celu oceny ryzyka aktywnego zakażenia pierwotniakiem toksoplazmozy, które jest szczególnie niebezpieczne dla płodu. Zaleca się wykonanie badania w pierwszym trymestrze ciąży (do 10. tygodnia), a następnie powtarzanie go co trzy miesiące lub według zaleceń lekarza.
• Noworodków z podejrzeniem toksoplazmozy wrodzonej – w takim przypadku często wykonuje się również badanie u matki.
• Osób, u których podejrzewa się świeże zakażenie pierwotniakiem lub u których występują objawy mogące świadczyć o zakażeniu (np. powiększenie węzłów chłonnych, objawy grypopodobne).

Dla pełnej i właściwej diagnostyki toksoplazmozy, najwłaściwsze jest jednoczesne wykonanie badań w obu klasach przeciwciał: Toxo IgM i Toxo IgG.

Toxoplasma gondii przeciwciała IgM – normy

Wyniki badania przeciwciał IgM przeciwko Toxoplasma gondii są interpretowane jako ujemne lub dodatnie.

• Wynik ujemny (negatywny) - oznacza brak przeciwciał w klasie IgM i wskazuje na brak świeżego zakażenia.
• Wynik dodatni (pozytywny) - oznacza obecność przeciwciał IgM i wskazuje prawdopodobne niedawne zakażenie pierwotniakiem Toxoplasma gondii.

Należy pamiętać, że interpretacja wyników powinna być zawsze dokonana przez lekarza, biorąc pod uwagę stan kliniczny pacjenta oraz wyniki innych badań (np. przeciwciał IgG i awidności IgG). Nie ma specyficznych norm liczbowych, które różnicowałyby dorosłych, dzieci czy kobiety w ciąży, jednak interpretacja pozytywnego wyniku ma inne konsekwencje w tych grupach.

Toxoplasma gondii przeciwciała IgM – możliwe przyczyny odchyleń od normy

Dodatni wynik (obecność przeciwciał IgM):

• Świeże zakażenie toksoplazmozą - najczęstsza przyczyna, wskazująca na aktywną fazę choroby. Przeciwciała IgM pojawiają się jako pierwsze po zakażeniu.
• Długo utrzymujące się IgM - u niektórych osób przeciwciała IgM mogą utrzymywać się we krwi przez wiele miesięcy, a nawet lat po pierwotnym zakażeniu, co może prowadzić do błędnej interpretacji jako świeżego zakażenia. W takich przypadkach niezbędna jest dalsza diagnostyka (np. oznaczenie przeciwciał IgG i awidności IgG) oraz obserwacja dynamiki zmian poziomu przeciwciał.
• Wrodzona toksoplazmoza u noworodka - wykrycie przeciwciał IgM u noworodka lub w krwi pępowinowej świadczy o wewnątrzmacicznym zakażeniu.

Fałszywie dodatnie wyniki (obecność IgM, mimo braku zakażenia):

• Obecność czynnika reumatoidalnego (RF) lub przeciwciał heterofilnych może zakłócać wyniki testu, prowadząc do fałszywie pozytywnych oznaczeń IgM.

Fałszywie ujemne wyniki (brak IgM, mimo zakażenia):

• Zbyt wczesne wykonanie badania - jeśli badanie zostanie wykonane zaraz po zakażeniu, organizm mógł jeszcze nie zdążyć wyprodukować wystarczającej ilości przeciwciał IgM.
• Zbyt późne wykonanie badania - jeśli poziom przeciwciał IgM zdążył już znacząco obniżyć się lub zaniknąć po przebytej infekcji.
• Obniżona odporność (immunosupresja) - u osób z osłabionym układem odpornościowym produkcja przeciwciał może być niewystarczająca lub opóźniona.

Toxoplasma gondii przeciwciała IgM – przygotowanie do badania

Badanie poziomu przeciwciał Toxoplasma gondii klasy IgM nie wymaga specjalnego przygotowania. Nie trzeba być na czczo. Krew do badania pobierana jest standardowo z żyły w zgięciu łokciowym.

Toxoplasma gondii przeciwciała IgM – co może wpłynąć na wynik

Na wynik badania przeciwciał Toxoplasma gondii klasy IgM mogą wpłynąć następujące czynniki:

• Moment wykonania badania - zbyt wczesne lub zbyt późne wykonanie badania w stosunku do momentu zakażenia może skutkować fałszywie ujemnymi wynikami.
• Stan układu odpornościowego - osłabienie odporności (np. w wyniku chorób, leków immunosupresyjnych) może prowadzić do opóźnionej lub niewystarczającej produkcji przeciwciał IgM, a tym samym do fałszywie ujemnych wyników.
• Interferencje serologiczne - obecność w surowicy krwi innych przeciwciał, takich jak czynnik reumatoidalny czy przeciwciała heterofilne, może prowadzić do wyników fałszywie dodatnich.
• Przebieg zakażenia - u niektórych osób przeciwciała IgM mogą utrzymywać się przez długi czas po ustąpieniu aktywnej fazy zakażenia, co utrudnia jednoznaczną interpretację wyniku jako świeżego zakażenia.

W celu prawidłowej interpretacji wyników i oceny stanu zakażenia zawsze zaleca się jednoczesne badanie przeciwciał IgM i IgG, a w przypadku wyników dodatnich lub wątpliwych, także ocenę awidności przeciwciał IgG.