Rezerwa jajnikowa to ważny wskaźnik płodności kobiety, który naturalnie zmniejsza się z wiekiem . Efektem tej zmiany jest spadek płodności. Badania z pakietu stanowią narzędzie w diagnostyce niepłodności, ocenie potencjału rozrodczego oraz monitorowaniu przejścia menopauzalnego.
Badania w pakiecie
- AMH – hormon będący wskaźnikiem ilościowej rezerwy jajnikowej, określający potencjał do zajścia kobiety w ciążę
- Inhibina B - odzwierciedla aktywność czynnościową jajników, jej poziom spada wraz z obniżaniem się rezerwy jajnikowej
- FSH – hormon folikulotropowy– służy do oceny funkcji osi podwzgórze-przysadka-jajnik. Jego wzrost jest wskaźnikiem obniżonej funkcji jajników, w tym zbliżającej się menopauzy.
Kto i kiedy powinien zrobić badania
Pakiet ocenia rezerwę jajnikową, dlatego jest rekomendowany w sytuacjach gdy:
- występuje niepłodność – obserwuje się problemy z zajściem w ciążę
- planowana jest procedura in vitro
- kobieta planuje ciążę – zwłaszcza po ukończeniu 35 r.ż
- podejrzewa się przedwczesne wygasanie czynności jajników
- kobieta doświadcza objawów, które mogą świadczyć o perimenopauzie (nieregularne cykle, uderzenia gorąca) w celu potwierdzenia etapu przejścia menopauzalnego
- pacjentka przeszła zabiegi chirurgiczne na jajnikach.
Przygotowanie do badania - kiedy wykonać badania?
- AMH można badać w dowolnym dniu cyklu.
- FSH oraz Inhibinę B najlepiej badać między 2. a 5. dniem cyklu miesiączkowego (faza folikularna). W przypadku nieregularnych cykli (np. w perimenopauzie), lekarz może zlecić badanie w dowolnym dniu krwawienia lub cyklu w celu ogólnej oceny stanu hormonalnego.
Możliwe przyczyny odchyleń od normy
- AMH – wysokie stężenie AMH możliwe jest w PCOS, niskie świadczy o obniżonej rezerwie jajnikowej i zmniejszonej szansie zajścia w ciążę.
- FSH – wynik poniżej wartości referencyjnych świadczy o niewydolności przysadki lub podwzgórza. Wynik podwyższany wskazuje na obniżenie rezerwy jajnikowej, perimenopauzę, menopauzę.
- Inhibina B – wynik obniżony świadczy o niskiej rezerwie jajnikowej, podwyższony wskazuje na konieczność diagnostyki w kierunku niektórych nowotworów jajnika.
Co może wpływać na wyniki badania
Na stężenia badanych hormonów mogą wpływać różne czynniki. Należą do nich:
- dzień cyklu: oznaczenie FSH i Inhibiny B poza fazą folikularną jest mniej dokładne dla oceny rezerwy.
- wiek - jest naturalnym czynnikiem wpływającym na rezerwę jajnikową (AMH spada, a FSH rośnie wraz z wiekiem).
- ciąża – AMH wzrasta w ciąży
- tabletki antykoncepcyjne i hormonalna terapia zastępcza – należy uzgodnić z lekarzem przyjmowanie leków.