Czym jest i jak objawia się stan zapalny endometrium? Jak może wpływać na płodność kobiety? Dowiedz się, jakie badania wykonać, by w porę zdiagnozować problem.
Według szacunków na niepłodność w Polsce cierpi blisko 1,5 miliona par, z których ok. 15-20% to pary w wieku rozrodczym. Warto zauważyć, że jedynie 20% par zwraca się po pomoc medyczną w celu wykorzystania technik wspomaganego rozrodu (np. zapłodnienie metodą in vitro). Tymczasem w Europie Zachodniej takie metody są przeprowadzane aż w 50% przypadków.
Postęp nauk medycznych i dynamiczny rozwój metod wspomaganego rozrodu umożliwia obecnie coraz skuteczniejsze leczenie niepłodności i daje nadzieję na potomstwo wielu parom z tego typu problemami. Jedne z ostatnich badań pokazują, że ważnym czynnikiem utrudniającym implantację zarodka może być tzw. przewlekły stan zapalny endometrium.
Stan zapalny endometrium – przyczyny i objawy
Endometrium to inaczej błona śluzowa macicy, która wyściela jej wnętrze. W zależności od fazy cyklu miesiączkowego budowa śluzówki oraz jej funkcje ulegają zmianie. To właśnie prawidłowo funkcjonujące endometrium ma istotne znaczenie dla możliwości zajścia w ciążę oraz jej prawidłowego przebiegu. Jeżeli w obrębie endometrium występuje stan zapalny, to zagnieżdżenie zarodka często kończy się niepowodzeniem. Najczęstszą przyczyną wywołującą upośledzenie funkcjonowania endometrium są bakterie przeniesione z pochwy do macicy. Typowe objawy to ból podbrzusza, gorączka i krwawienia z dróg rodnych.
Jakie badania wykonać?
W celu przeprowadzenia diagnostyki w kierunku zapalenia endometrium lekarz ginekolog pobiera od pacjentki podczas biopsji wycinek endometrium. Następnie przekazuje materiał do badania histopatologicznego. W trakcie takiego badania oznacza się markery stanu zapalnego (CD138, CD3, CD20, CD79A, CD56, CD68).
Jeżeli okaże się, że przyczyną niepłodności pacjentki jest właśnie stan zapalny endometrium, to po podjęciu właściwej farmakoterapii szansa na powodzenie implantacji zarodka w dużym stopniu wzrasta. Stan zapalny endometrium może zaszkodzić planom prokreacyjnym. Właściwie funkcjonująca błona śluzowa macicy znacząco zwiększa szanse na poczęcie i osiągniecie upragnionego celu.
Wychodząc naprzeciw potrzebom par starającym się o potomstwo, Grupa ALAB stworzyła ofertę innowacyjnych badań dla klinik niepłodności oraz gabinetów ginekologicznych w zakresie diagnostyki endometrium. Możliwość wykonania takich badań może znacząco ułatwić drogę do sukcesu wielu parom starającym się o potomstwo.
W przypadku nieustalonych problemów związanych z zajściem w ciążę warto zapytać swojego lekarza ginekologa o możliwość przeprowadzenia badań w kierunku diagnostyki endometrium.
Cukrzyca to choroba cywilizacyjna, rozwijająca się podstępnie przez wiele lat. Poprzedzona jest stanem przedcukrzycowym, do którego z kolei może prowadzić nieleczona insulinooporność. Jakie są przyczyny i objawy insulinoopornośc? Jakie badania pozwalają na wczesne wykrycie potencjalnych nieprawidłowości? Jak leczyć insulinooporność? Zapraszamy do artykułu.
Insulinooporność to zmniejszona wrażliwość komórek organizmu na działanie insuliny, co prowadzi do wielu niekorzystnych dla organizmu konsekwencji, m.in. zbyt wysokiego poziomu glukozy.
Glukoza jest kluczowym źródłem energii dla komórek naszego ciała, ale działa tylko wówczas, jeśli dostanie się do wnętrza komórki. Bardzo ważnym elementem tego procesu jest insulina, która jest kluczem otwierającym komórkę dla glukozy. Wydzielanie insuliny jest automatyczne i dostosowuje się do aktualnego poziomu glukozy, dlatego np. w nocy i między posiłkami jej poziom jest niewielki.
Jeśli jednak opisany mechanizm zostanie zaburzony i klucz przestaje działać, glukoza nie ma szansy przedostać się do wnętrza komórki, jej poziom we krwi wzrasta. Organizm próbując sobie poradzić z tym problemem, zaczyna produkować i wydzielać więcej insuliny w nadziei, iż pozwoli to komórkom na przyjęcie glukozy.
Efektem tych działań zaradczych jest z kolei za wysoki poziom insuliny we krwi. Powstaje klasyczne błędne koło, gdzie zarówno glukozy, jak i insuliny jest za dużo. Wówczas organizm włącza następny mechanizm obronny – zmniejsza wrażliwość komórek na działanie insuliny i powstaje insulinooporność.
Insulinooporność a cukrzyca
Insulinooporność może być wstępem do cukrzycy typu 2. W insulinooporności komórki są mniej wrażliwe na działanie insuliny, w wyniku czego regulacja poziomu glukozy jest trudniejsza, ale na tym etapie organizm umie sobie jeszcze z tym poradzić. Jeśli jednak nie zostaną podjęte środki zaradcze – dieta, aktywność fizyczna, kontrola masy ciała i/lub leczenie – organizm będzie zmuszony do ciągłej nadprodukcji insuliny, co może prowadzić do trwałego zaburzenia funkcjonowania komórek trzustki i rozwoju cukrzycy typu 2. Jest to stale podwyższonego poziomu cukru we krwi.
Insulinooporność rozwija u osób z nadwagą i/lub otyłością. Czynnikami predysponującymi są również niska aktywność fizyczna oraz niezdrowe nawyki żywieniowe – dieta obfitująca w tłuszcze nasycone oraz cukry proste.
Zaburzeniom metabolizmy glukozy i insuliny sprzyja przewlekły stres i wiek, ponadto niektóre leki (sterydy, antydepresanty).
zmiany na skórze o typie acanthosis nigricans (rogowacenia ciemnego) – brązowe przebarwienia w okolicach kolan, łokci oraz szyi. Mogą się również pojawiać rozstępy skórne.
Jakie badania należy wykonać na insulinooporność?
W diagnostyce insulinooporności wykorzystuje się wskaźnik HOMA IR, czyli stosunek glukozy do insuliny mierzonych na czczo. Ponieważ jednak stężenia glukozy i insuliny mogą być za wysokie tylko po posiłku, natomiast na czczo bywają prawidłowe, dobrym narzędziem diagnostycznym jest badanie krzywej cukrowej i insulinowej.
Wskazaniem do wykonania krzywej cukrowej (OGTT) jest tzw. nieprawidłowa glikemia na czczo, gdy stężenie glukozy wynosi 100-125 mg/dl. Warto wykonywać krzywą cukrową razem z krzywą insulinową, gdy podejrzewamy insulinooporność lub stan przedcukrzycowy. Praktyka wskazuje, że wiele stanów, np. hiperinsulinizm czy hipoglikemia reaktywna, może być wykrytych tylko, jeśli wykonamy badania poziomu glukozy i insuliny po obciążeniu.
U pacjenta z podejrzeniem insulinooporności, zwłaszcza jeśli BMI>25 i/lub obwód talii u kobiety jest większy niż 80 cm, u mężczyzny 94 cm, warto wykonać również inne badania laboratoryjne:
lipidogram (stosunek TG/HDL>3 jest niekorzystnym prognostycznie czynnikiem),
Badania glukozy i insuliny na czczo (pomiar 0′) wskazują wartości prawidłowe, prawidłowy jest również wskaźnik HOMA IR. Po 60 minutach od obciążenia 75 g glukozy, poziom insuliny jest zdecydowanie za wysoki, co prowadzi do niskiego stężenia glukozy w 120 minucie, przy nadal wysokiej insulinie. U tego pacjenta występuje hiperinsulinemia oraz hipoglikemia reaktywna.
Przypadek 2
0`
60`
120`
Glukoza
99 mg/gl – norma
100 mg/l – norma
75 mg/dl – norma
Insulina
15 – podwyższony
150 – podwyższony
80 – podwyższony
HOMA IR
3,67 – podwyższony
Krzywa glukozowa wykazuje wartości prawidłowe, zarówno na czczo, jak i w 60 i 120 minucie obciążenia. Natomiast pomiar stężenia insuliny oraz wyliczony wskaźnik HOMA IR daje podstawy do wskazania, iż u tego pacjenta występuje insulinooporność oraz hiperinsulinemia.
Na czym polega leczenie insulinooporności?
Leczenie insulinooporności polega na zmianie stylu życia – prawidłowa dieta i aktywność fizyczna. W niektórych przypadkach lekarz decyduje o podawaniu metforminy.
Insulinooporność nie jest chorobą, jest to jednak stan wyjścia dla cukrzycy t.2 oraz innych chorób, dlatego powinien być odpowiednio diagnozowany i leczony. Dobrym narzędziem służącym do diagnostyki insulinooporności jest krzywa cukrowa i insulinowa. Postępowaniem z wyboru w tym stanie jest zmiana stylu życia – odpowiednia dieta i aktywność fizyczna oraz włączenie leków, np. metforminy.
FAQ. Insulinooporność – często zadawane pytania
Jak wygląda brzuch przy insulinooporności?
Insulinooporności towarzyszy otyłość brzuszna, pacjent ma sylwetkę o kształcie jabłka. Jest to sylwetka z zaokrąglonym, stanowiącym najszerszą część ciała brzuchem (pacjent nie ma talii).
Jakie choroby powoduje insulinooporność? Czym grozi nieleczona insulinooporność?
Powikłaniem insulinooporności jest przede wszystkim cukrzyca t. 2, ale także choroby układu sercowo-naczyniowego, PCOS, stłuszczenie wątroby.
Co boli przy insulinooporności?
Insulinooporność nie jest przyczyną specyficznych objawów bólowych. W jej przebiegu mogą się pojawiać np. bóle głowy.
Jakie badania na insulinooporność?
Podstawowym badaniem jest krzywa cukrowa i insulinowa.
Czy insulinooporność jest przyczyną obrzęku nóg?
Nie. Insulinooporność nie jest przyczyną obrzęków nóg. Jeśli obrzęki nóg towarzyszą insulinooporności ich przyczyną są np. zaburzenia układu sercowo-naczyniowego lub powikłania otyłości.
Rak prostaty to najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy u mężczyzn w Polsce i jedna z głównych przyczyn zgonów nowotworowych w tej grupie. Wczesne wykrycie choroby daje szansę na skuteczne leczenie, dlatego tak ważna jest świadomość objawów, badań diagnostycznych i możliwości terapii. Przeczytaj, jakie są pierwsze symptomy raka prostaty, na czym polega diagnostyka i jak wygląda leczenie.
Kluczowe informacje: – Rak prostaty przez długi czas może rozwijać się bezobjawowo. – W diagnostyce wstępnej wykorzystuje się oznaczenie PSA i badanie per rectum, ale rozpoznanie można postawić wyłącznie na podstawie wyniku biopsji. – W zależności od stopnia zaawansowania nowotworu stosuje się obserwację, leczenie chirurgiczne, radioterapię, hormonoterapię, a także chemioterapię. – Po 40. roku życia zaleca się profilaktyczne oznaczanie PSA. – U części pacjentów rak prostaty ma podłoże genetyczne (mutacje BRCA1/2, CHEK2, NBN).
Rak prostaty (rak gruczołu krokowego, kod ICD-10: C61) rozwija się z komórek nabłonka strefy obwodowej gruczołu. Przyczyny powstawania nowotworu nie są do końca poznane, ale wiadomo, że choroba rozwija się najczęściej u mężczyzn po 50. roku życia i może mieć charakter dziedziczny.
Czynniki ryzyka rozwoju raka prostaty
Do najważniejszych czynników ryzyka raka prostaty należą:
wiek (szczególnie >50 r.ż.),
dodatni wywiad rodzinny,
mutacje w genach BRCA1, BRCA2, CHEK2, NBN, HOXB13,
Wczesne stadium raka prostaty przebiega zazwyczaj bezobjawowo lub objawy są niespecyficzne i mogą być mylone z łagodnym rozrostem prostaty. Symptomy, które powinny skłonić do konsultacji lekarskiej, to:
badaniu per rectum (DRE) – lekarz ocenia wielkość prostaty oraz obecność zgrubień, asymetrii i guzów,
oznaczeniu PSA całkowitego i wolnego – PSA (swoisty antygen sterczowy) to glikoproteina produkowana przez komórki nabłonkowe prostaty, która trafia do krwiobiegu w wyniku ich uszkodzenia.
Warto wiedzieć: Wzrost stężenia PSA może występować nie tylko w raku prostaty, ale również w łagodnym rozroście prostaty (BPH), stanie zapalnym czy po biopsji. Wartość PSA wzrasta fizjologicznie wraz z wiekiem, dlatego interpretacja wyniku powinna uwzględniać wiek pacjenta.
Jeśli wynik PSA całkowitego jest podwyższony, wykonuje się oznaczenie PSA wolnego (fPSA). W przypadku nowotworu prostaty stosunek fPSA/tPSA jest niższy niż w łagodnym rozroście prostaty – wartość <0,25 jest wskazaniem do biopsji.
Biopsja gruboigłowa prostaty pozwala na pobranie wycinków do badania histopatologicznego. Pozwala to nie tylko potwierdzić obecność nowotworu, ale także określić stopień złośliwości w skali Gleasona, co ma kluczowe znaczenie dla dalszego leczenia.
W dalszej diagnostyce wykorzystuje się także rezonans magnetyczny (MRI) prostaty oraz scyntygrafię kości (przy podejrzeniu przerzutów).
Rak gruczołu krokowego: leczenie
Wybór metody leczenia zależy od stadium choroby i stanu ogólnego pacjenta. Możliwości terapeutyczne obejmują:
Czas przeżycia zależy od stadium choroby. W postaci ograniczonej do prostaty, leczonej radykalnie, pięcioletnie przeżycie przekracza 80-90%. W zaawansowanym stadium z przerzutami średni czas przeżycia wynosi 3-5 lat.
Profilaktyka w nowotworach prostaty: znaczenie stężenia PSA po 40. roku życia
Oznaczenie stężenia PSA to podstawowe badanie stosowane w profilaktyce raka prostaty. Regularne wykonywanie tego testu może pomóc w wykryciu nowotworu na wczesnym etapie, kiedy leczenie jest najbardziej skuteczne.
Europejskie Towarzystwo Urologiczne zaleca: – pierwsze oznaczenie PSA u mężczyzn 40-45 lat, – u mężczyzn z początkowym stężeniem PSA <1 ng/ml kolejne oznaczenie można wykonać po 8 latach, – kolejne oznaczenia co 2-4 lata, jeśli PSA >1 ng/ml, – brak wskazań do rutynowych badań PSA po 75. r.ż.
Regularne badania PSA pozwalają na wczesne wykrycie nowotworu i zwiększają szanse na skuteczne leczenie. Każdy wynik należy skonsultować z urologiem.
W przypadku podejrzenia obciążenia dziedzicznego lekarz może zlecić badanie mutacji w genach BRCA1, BRCA2, CHEK2 i NBN, które zwiększają ryzyko rozwoju raka prostaty.
Najczęstsze objawy to: częstomocz, trudności w oddawaniu moczu, nokturia (oddawanie moczu w nocy), uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, krew w moczu, bóle podbrzusza.
Czy rak prostaty jest uleczalny?
Tak, szczególnie gdy zostanie wykryty na wczesnym etapie. W wielu przypadkach możliwe jest całkowite wyleczenie.
Czy rak prostaty szybko postępuje?
Zwykle rozwija się powoli, ale niektóre postacie mogą mieć agresywny przebieg.
Jak wygląda ostatnie stadium raka prostaty?
W zaawansowanym stadium mogą występować przerzuty do kości, silne bóle, osłabienie, utrata masy ciała i objawy neurologiczne.
Jak długo żyje się z rakiem prostaty?
W przypadku choroby z przerzutami średni czas przeżycia wynosi 3-5 lat. Jeśli nowotwór zostanie wykryty na wczesnym etapie i nie daje przerzutów, pięcioletnie przeżycie przekracza 90%.
Rak gruczołu krokowego: podsumowanie informacji
Rak prostaty to najczęstszy nowotwór złośliwy u mężczyzn w Polsce.
Może rozwijać się bezobjawowo lub dawać objawy podobne do łagodnego przerostu prostaty.
Do podstawowych metod diagnostycznych należą: badanie przez odbytnicę, oznaczenie PSA i biopsja.
Biopsja pozwala potwierdzić diagnozę i określić charakter nowotworu.
Leczenie zależy od stopnia zaawansowania i ogólnego stanu zdrowia.
Po 40. roku życia warto rozpocząć profilaktyczne oznaczanie PSA.
U niektórych pacjentów występuje genetyczne ryzyko zachorowania – warto o tym pamiętać przy dodatnim wywiadzie rodzinnym.
Bibliografia
Szczeklik, A. (red.), Interna Szczeklika 2025/2026. Mały podręcznik. Medycyna Praktyczna; rozdział: „Rak gruczołu krokowego”.
Kalęba M, Rak prostaty, Centrum Wiedzy ALAB, 2021, https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/rak-prostaty (dostęp: 08.10.2025).
Taplin M-E, Smith JA, Clinical presentation and diagnosis of prostate cancer, UpToDate.com
European Association of Urology, EAU Guidelines on Prostate Cancer. Edn. presented at the EAU Annual Congress Paris 2024, ISBN 978-94-92671-24-5. https://uroweb.org/guidelines/prostate-cancer (dostęp: 08.10.2025).
Dlaczego warto wykonywać samobadanie piersi? Jak często i w jaki sposób należy to robić? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w poniższym tekście.
Nowotwór piersi jest najczęstszym nowotworem występującym u kobiet w Polsce, dlatego bardzo ważne jest jak najwcześniejsze jego wykrywanie. Pandemia spowodowała, iż rzadziej chodzimy do lekarza i rzadziej poddajemy się badaniom obrazowym. W tej sytuacji jeszcze istotniejsze staje się samobadanie piersi, które powinna umieć wykonać każda kobieta. Z artykułu dowiesz się po co to robić, jak często, w którym dniu cyklu i w jaki sposób.
Samobadanie piersi to narzędzie diagnostyczne, którym dysponuje każda kobieta.
Przyzwyczailiśmy się, że do wykrywania choroby lub nieprawidłowości w naszym ciele niezbędne są skomplikowane urządzenia i wykwalifikowany personel. Oczywiście jest to prawda, ale akurat w przypadku guzków piersi pierwszym krokiem, który prowadzi do dalszej diagnozy może i powinno być regularne samobadanie piersi.
Dlaczego samobadanie piersi jest ważne?
Badając się regularnie, jesteśmy w stanie wykryć zmiany o średnicy około 1 centymetra. Są co najmniej dwa powody, dla których jest to ważne. Po pierwsze, znakomita większość guzków, które wykrywamy sobie same jest łagodna. Aż 75% z nich to zmiany, które w porę usunięte nie przerodzą się w guzki złośliwe. Po drugie, jeśli zmiana liczy nie więcej niż 2 cm i nie ma przerzutów do węzłów chłonnych, to istnieje duża szansa na wyleczenie. Jeśli jeszcze dodamy informację, że aby osiągnąć wielkość 2 cm, guzek musi rosnąć kilka lat (nawet 8 lat), to mamy dodatkowy argument przemawiający za koniecznością regularnych badań.
Jak często przeprowadzać samobadanie?
Nawyk badania piersi warto sobie wyrobić we wczesnej młodości. Począwszy od około 20 r.ż. powinno się to robić co miesiąc. Badanie palpacyjne prowadzone przez lekarza może być przeprowadzane co rok, mammografia również co rok, ale samobadanie musi być comiesięcznym nawykiem. Zajmuje to dosłownie kilka minut (mniej niż makijaż), a statystyki mówią, że ok. 80% zmian w piersiach kobiety wykrywają sobie same. Dlatego warto i trzeba to robić, tym bardziej, że badanie przeprowadzamy w domowym zaciszu, więc nie trzeba się nigdzie umawiać ani zapisywać.
Kiedy i w którym dniu cyklu miesięcznego badać piersi?
Cykliczne zmiany hormonalne, które zachodzą w ciele kobiety mają wpływ na tkankę gruczołów piersiowych. Wiele kobiet, zwłaszcza w drugiej połowie cyklu, może wyczuwać zgrubienia i obrzmienia, które mogą być mylnie interpretowane jako guzki. Dlatego ważne jest, aby przeprowadzać samobadanie piersi za każdym razem w tym samym dniu cyklu i takim jego momencie, kiedy piersi są najmniej obrzmiałe. Najlepszy moment to około siedem dni po miesiączce.
Panie w okresie menopauzy, które już nie miesiączkują, powinny je robić w tym samym dniu każdego miesiąca, np. pierwszego. Wyznaczenie sobie jednego dnia na badanie piersi pomaga w jego regularnym wykonywaniu.
Jak prawidłowo wykonać samobadanie piersi?
KROK 1
Pierwszym etapem badania powinno być oglądanie piersi przed lustrem w pozycji stojącej. Obserwacja powinna się odbywać w trzech pozycjach:
z rękami swobodnie opuszczonymi wzdłuż ciała
z rękami zgiętymi w łokciach i ułożonymi za głową
z rękami opartymi dość mocno na biodrach (tak, aby uniosła się górna część klatki piersiowej i napięły mięśnie)
Na co zwracać uwagę? Powodem do niepokoju może być zmiana kształtu czy symetrii piersi, zmiany w brodawce lub wyciek wydzieliny z brodawki, a także zaczerwienienie skóry piersi.
rys. 1 – samobadanie piersi, krok 1 – obserwacja przed lustrem z rękami ułożonymi w trzech pozycjach
KROK 2
Drugi etap to badanie palpacyjne piersi. Można je wykonać pod prysznicem, ponieważ łatwiej przesuwać palcami po wilgotnej skórze. Ważne jest, aby obydwie piersi badać według tego samego schematu i objąć badaniem cały obszar piersi.
Aby zrobić to dokładnie, najlepiej jest zgiętą w łokciu rękę położyć z tyłu głowy, a drugą ręką – lekko uciskając trzema środkowymi palcami – ruchem okrężnym zbadać całą pierś. Pozwoli to na sprawdzenie, czy w piersi obecne są stwardnienia lub guzki. Na koniec lekko uciskając brodawkę należy sprawdzić, czy nie ma w niej wydzieliny.
Te same ruchy trzeba powtórzyć badając drugą pierś.
Ostatnim etapem samobadania jest powtórzenie czynności, które były wykonywane w drugim kroku na leżąco. Aby to łatwiej zrobić, można włożyć pod bark poduszkę. Badanie kończymy sprawdzeniem węzłów chłonnych pod pachami.
Powtarzanie tego schematu badania co miesiąc zwiększa prawdopodobieństwo wykrycia zmian w piersi we wczesnym stadium choroby. Poświęćmy te kilka minut dla swojego zdrowia raz w miesiącu. Więcej czasu niektórym paniom zajmuje codzienny makijaż.
Jakie są czynniki ryzyka nowotworu piersi?
Na początku należy zaznaczyć, że niestety ryzyko powstania nowotworu piersi występuje u każdej kobiety. Jednak u niektórych jest ono zdecydowanie większe. Kto w szczególności jest zagrożony? Jakie są czynniki ryzyka rozwoju takiego nowotworu?
Wiek – przytłaczająca większość nowotworów wykrywana jest u kobiet po menopauzie, po 50 r.ż.
Czynniki genetyczne – zwiększone ryzyko zachorowania występuje u kobiet, które mają mutacje w genach BRCA1/BRCA2 oraz CHEK2. Jeśli w rodzinie, u krewnych pierwszego stopnia (matka, siostra) występuje rak piersi lub jajnika, jest to wskazaniem do badania genetycznego.
Sprawdź szczegóły badań genetycznych dostępnych w ALAB laboratoria:
Zwiększone stężenie hormonów estrogenowych – u każdej kobiety związane jest z cyklem miesięcznym. Dlatego wczesne wystąpienie pierwszej miesiączki, długi czas miesiączkowania (menopauza po 55 r.ż), późna pierwsza ciąża lub jej brak może predysponować do rozwoju tego nowotworu. Również nadmiar tkanki tłuszczowej – otyłość – sprzyja nadmiarowi estrogenów w organizmie, dlatego otyłość jest poważnym czynnikiem ryzyka tej choroby.
Dieta – spożywanie tłuszczów nasyconych pochodzenia zwierzęcego, alkohol, a także żywność przetworzona są czynnikami sprzyjającymi powstawaniu raka piersi.
Tryb życia – palenie papierosów oraz brak aktywności fizycznej.
Czy na nowotwór piersi chorują tylko kobiety?
Nowotwór piersi to choroba kobiet, jednak należy podkreślić, iż w Polsce co roku wykrywa się również kilka przypadków tej choroby u mężczyzn. Sprzyja temu niezdrowy tryb życia, niezdrowa dieta i brak aktywności fizycznej. Czasem przyczyną są czynniki genetyczne. Z tego względu panowie również powinni zwracać uwagę na wszystkie nieprawidłowości gruczołów piersiowych.
Cukrzyca typu 2 jest epidemią XXI wieku. Warto zdawać sobie sprawę, że na początkowym etapie choroby nie daje żadnych objawów, a jedynym sposobem jej wykrycia są badania laboratoryjne.
Cukrzyca to choroba przewlekła, charakteryzująca się podwyższonym poziomem glukozy we krwi. Większe stężenie glukozy spowodowane jest zaburzonym poziomem insuliny. Może być jej za mało (gdy komórki trzustki nie są w stanie jej produkować) i mamy wówczas do czynienia z cukrzycą typu 1 – cukrzycą insulinozależną lub spada wrażliwość tkanek na insulinę (powstaje zjawisko insulinooporności) i powstaje cukrzyca typu 2 – cukrzyca insulinoniezależna.
Cukrzyca typu 2 stanowi 90-95% wszystkich przypadków cukrzycy. W klasyfikacji ICD-10 cukrzyca insulinoniezależna ma kod E11.
Cukrzyca typu 2 – przyczyny. Czy cukrzyca typu 2 jest dziedziczna?
Cukrzyca typu 2 nazywana jest epidemią XXI wieku, jest jedną z chorób cywilizacyjnych. W Polsce aż 8 mln osób cierpi na zaburzenia gospodarki węglowodanowej, z czego 3 mln choruje na cukrzycę, a 5 mln ma stan przedcukrzycowy.
Przyczyną tak wielkiego problemu jest fakt, iż najważniejszymi przyczynami cukrzycy typu 2 są czynniki związane z niezdrowym stylem życia:
nadwaga lub otyłość (BMI ≥ 25 kg/m ² lub obwód talii >80 cm (kobiety) i >94 cm (mężczyźni),
niezdrowe nawyki żywieniowe,
brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia.
Czynniki sprzyjające zachorowaniu na cukrzycę typu 2 to:
przebyta cukrzyca ciążowa i/lub urodzenie dziecka z masą ciała > 4kg,
stan przedcukrzycowy w poprzednim pomiarze – poziom glukozy ≥ 100 mg/dl.
Czynnikiem ryzyka zachorowania na cukrzycę jest również cukrzyca w wywiadzie rodzinnym. Nie jest to jednoznaczne z faktem, iż cukrzyca typu 2 jest dziedziczna, czyli, że jeśli choruje jedno z rodziców, my również zachorujemy. Jednak dane statystyczne wskazują, iż jeśli jeden rodzić lub obydwoje rodzice mają cukrzycę insulinoniezależną, prawdopodobieństwo zachorowania dzieci wzrasta. Dlatego w rodzinach gdzie występuje cukrzyca, należy szczególnie zwracać uwagę na styl życia, aby do minimum zredukować czynniki środowiskowe.
Objawy cukrzycy typu 2
Narastanie poziomu glukozy w cukrzycy i towarzysząca jej insulinooporność trwa przez lata, dlatego choroba długo bywa nierozpoznana. Można śmiało postawić tezę, iż objawem cukrzycy typu 2 jest… brak symptomów. Pomimo tego podwyższone stężenie glukozy od samego początku oddziałuje niekorzystnie na naczynia krwionośne i zwiększa ryzyko późniejszych powikłań.
Objawem, z którym wiele osób kojarzy cukrzycę, jest wzmożone pragnienie. W cukrzycy typu 2 jest to rzadko zgłaszany symptom, obserwowane mogą być natomiast:
zmęczenie i osłabienie,
zaburzenia koncentracji,
problemy z pamięcią,
zaburzenia widzenia,
skurcze mięśni, ból i drętwienie kończyn.
Cukrzyca typu 2 – objawy skórne
Cukrzyca typu 2 często daje objawy skórne. W szczególności:
przedłużone gojenie się ran,
nawracające infekcje bakteryjne skóry, np. trądzik,
infekcje grzybicze skóry i błon śluzowych, objawiające się np. świądem okolicy narządów płciowych (sromu lub zapalenie żołędzi i napletka),
owrzodzenia stóp.
Ze względu na wieloletni bezobjawowy przebieg choroby pierwsze oznaki choroby mogą być już objawami jej powikłań w postaci:
Cukrzyca typu 2 a poziom cukru. Cukrzyca typu 2 – jakie badania należy wykonać?
Diagnostyka cukrzycy typu 2 jest bardzo prosta, w celu rozpoznania cukrzycy insulinoniezalażnej wystarczy poddać się badaniu stężenia glukozy na czczo lub hemoglobiny glikowanej.
Cukrzyca – wynik glukozy na czczo dwukrotnie przekracza 125 mg/dl (≥ 126 mg/dl) lub jednorazowe oznaczenie hemoglobiny glikowanej (HbA1c) ≥ 6,5%
Nieprawidłowa glikemia – to przedział 100-125 mg/dl i jest wskazaniem do doustnego testu tolerancji glukozy
Hipoglikemia – wynik poniżej 70 mg/dl oznacza hipoglikemię, czyli za niski poziom cukru we krwi.
Ryc 1. Interpretacja stężenia glukozy w surowicy. Wytyczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.
Pomiar stężenia glukozy w surowicy jednym z najważniejszych badań, które powinniśmy cyklicznie wykonywać. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne informuje, iż – jeśli jesteśmy zdrowi – po ukończeniu 45 r.ż powinniśmy robić to badanie przynajmniej raz na trzy lata. Natomiast jeśli jesteśmy osobą z grupy ryzyka, badanie wykonujemy raz w roku i nie czekamy do 45. urodzin.
Insulinooporność a cukrzyca typu 2
Insulina kluczem dla glukozy – jak to działa?
Czynnikiem niezbędnym w regulacji poziomu glukozy we krwi jest insulina. Śmiało można powiedzieć, że insulina jest kluczem otwierającym drogę glukozy do komórek. Jeśli brakuje klucza, czyli jest za mało insuliny – glukoza pozostaje we krwi. Wydzielanie insuliny jest automatyczne i dostosowuje się do aktualnego poziomu glukozy po każdym posiłku. W nocy, oraz między posiłkami stężenie insuliny jest niewielkie.
Ryc 2. Schemat działania insuliny – glukoza w komórce.
Insulinooporność – wstęp do stanu przedcukrzycowego i cukrzycy typu 2
Czym w ogóle jest insulinooporność, jak się rozwija i jak można ją zbadać? Otóż insulinooporność to spadek wrażliwości tkanek na insulinę. Jak napisaliśmy wyżej, aby glukoza mogła znaleźć się w komórce niezbędny jest klucz, który ją dla glukozy otwiera, czyli insulina. Niestety w pewnym momencie mechanizm zaczyna się zacinać, klucz przestaje działać. Skutkiem tego może być za wysoki poziom cukru we krwi, z czym organizm próbuje sobie poradzić produkując więcej insuliny, aby dać szansę komórkom na przyjęcie glukozy. Efektem tego działania jest z kolei za wysoki poziom insuliny we krwi. Powstaje mechanizm błędnego koła, który może trwać kilka lat. Problemem diagnostycznym na tym etapie jest fakt, iż stężenia glukozy i insuliny na czczo mogą być prawidłowe. Organizm nie radzi sobie dopiero w sytuacji obciążenia pokarmem, dlatego w takich sytuacjach należy rozważyćbadanie krzywej cukrowej lub krzywej cukrowej i insulinowej.
Czy na tym etapie występują u pacjenta jakieś objawy? Jeśli przyglądamy się swojemu organizmowi uważnie, to możemy zaobserwować takie symptomy, jak:
senność poposiłkowa, szczególnie po posiłku węglowodanowym
wzmożony apetyt na słodycze
zwiększenie masy ciała i trudności ze zrzuceniem zbędnych kilogramów. Czynnikiem ryzyka jest otyłość brzuszna, czyli obwód talii >80 cm u kobiet i >94 cm u mężczyzn
obniżenie nastroju, problemy z koncentracją i pamięcią, rozdrażnienie
zmiany na skórze o typie acanthosis nigricans (rogowacenia ciemnego) – brązowe przebarwienia w okolicach kolan, łokci oraz szyi.
Cukrzyca typu 2 – leczenie
Leczenie cukrzycy typu 2 obejmuje poprawę stylu życia, wdrożenie odpowiedniego żywienia oraz leczenie farmakologiczne.
Czy cukrzyca typu 2 jest uleczalna?
Celem leczenia cukrzycy typu 2 jest utrzymywanie poziomu glukozy i hemoglobiny glikowanej na poziomie prawidłowym, aby ochronić chorego przed powstaniem powikłań lub ich dalszym rozwojem.
U osób z wcześniej wykrytym stanem przeducukrzycowym odpowiednie postępowanie może zapobiec lub opóźnić wystąpienie choroby.
Dieta w cukrzycy typu 2
W leczeniu każdej postaci cukrzycy prawidłowe żywienie ma znaczenie kluczowe. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego pacjent z cukrzycą powinien przestrzegać następujących zasad:
kontrolować wielkość spożywanych porcji,
kontrolować ilość spożywanych węglowodanów,
ograniczać spożycie węglowodanów łatwo przyswajalnych, cukru dodanego, cukrów prostych.
Modele żywieniowe zalecane dla osób z cukrzycą to:
Wymienione modele żywieniowe charakteryzuje udział warzyw nieskrobiowych, ograniczenie cukru dodanego i żywności przetworzonej.
Wybór produktów żywnościowych u osób z cukrzycą ułatwia znajomość wartości indeksu glikemicznego (IG) orazładunku glikemicznego (ŁG). Wzrost stężenia glukozy po posiłkach jest sprawą indywidualną i może być różny po spożyciu tego samego produktu lub produktów. Warto pamiętać, iż na glikemię poposiłkową może mieć wpływ kolejność spożywania określonych składników, np. korzystne jest spożywanie warzyw, mięsa i ryb (białka) przed produktami skrobiowymi.
Pacjenci z cukrzycą nie powinni spożywać alkoholu.
Suplementacja żadnymi preparatami u osób bez niedoborów nie jest rekomendowana ani celowa, nie poprawia kontroli glikemii ani innych parametrów zdrowotnych.
Wyjątkiem jest suplementacja witaminy D, która musi być prowadzona pod kontrolą jej poziomu we krwi. Po określeniu poziomu niedoboru należy dobrać odpowiednią dawkę suplementacyjną, następne oznaczenia witaminy D są wskazane w celu monitorowania efektywności terapii.
U pacjentów leczonych długotrwale metforminą może być wskazana suplementacja witaminą B12. Metformina może wywoływać niedobory cyjanokobalaminy.
W leczeniu farmakologicznym cukrzycy typu 2 jako leki pierwszego rzutu rekomendowane są metformina oraz leki nowej generacji:
inhibitory SGLT2 (flozyny),
agoniści receptora GLP-1.
Dobór leków w leczeniu cukrzycy zależy od stanu pacjenta i chorób współistniejących, uwzględnia efekt sercowo-naczyniowy i nefroprotekcyjny (ochronne działanie na nerki) rekomendowanych preparatów.
Pozostałe elementy leczenia cukrzycy: wysiłek fizyczny, prawidłowy sen, palenie tytoniu
W leczeniu cukrzycy duże znaczenie mają również inne elementy stylu życia:
wysiłek fizyczny – odpowiedni do wieku oraz stanu zdrowia pacjenta, zwiększa wrażliwość na insulinę, poprawia kontrolę glikemii oraz profil lipidowy,
higiena snu – ważny element stylu życia u pacjentów z cukrzycą t.2, należy dbać zarówno o jego jakość jak i odpowiednią długość snu, w przeciwnym wypadku można zaobserwować pogorszenie wyrównania parametrów metabolicznych,
Badanie poziomu glukozy w laboratorium jest dostępne dla każdego Polaka. Może je zlecić lekarz rodzinny, ale nawet jeśli mielibyśmy za nie zapłacić, to jest to wydatek rzędu kilkunastu złotych. Zatem czy się badamy?
Narodowy Test Zdrowia Polaków pokazuje, że niestety nie. W roku 2024 tylko 67% Polaków wykonało badanie poziomu glukozy. Im młodsza populacja, tym jest gorzej. Wśród osób pomiędzy 18. a 24. rokiem życia badanie wykonało tylko 51%.
Co czternasty dorosły Polak nigdy w swoim życiu nie zbadał poziomu glukozy.
Apelujemy: nie bądź statystycznym Polakiem i badaj poziom glukozy! Oznaczanie stężenia glukozy to jedyny sposób aby wykryć cukrzycę na wczesnym etapie choroby, gdy można zapobiec jej powikłaniom.
Piśmiennictwo
Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą 2024 Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Current Topics in Diabetes 2023 | Curr Top Diabetes, 2023; 4 (3-4)
Metale ciężkie to cisi towarzysze naszego życia – nie myślimy o nich zbyt często, choć otaczają nas na każdym kroku. Tymczasem te toksyczne związki mogą wnikać do organizmu, wywierając negatywny wpływ na nasze zdrowie. Jakie mogą być objawy zatrucia metalami ciężkimi i jakie badania pozwalają je zdiagnozować?
Metale ciężkie zbędne dla procesów życiowych człowieka to między innymi kadm, rtęć i ołów. Są to pierwiastki bardzo toksyczne, których występowanie w każdym stężeniu jest niepożądane. Co więcej, poza wysoką toksycznością mają zdolność kumulacji, czyli gromadzenia się w organizmie człowieka. Stanowią one poważne zagrożenie dla zdrowia i życia, łatwo przechodzą przez łożysko i barierę krew-mózg. Mogą być przyczyną zatruć ostrych i przewlekłych. Wywołują przede wszystkim zmiany w syntezie białka i zaburzenia wytwarzania ATP, w których następstwie dochodzi do poważnych zmian chorobowych łącznie z nowotworowymi.
Metale ciężkie mogą wnikać do organizmu człowieka poprzez układ oddechowy, pokarmowy oraz przez skórę. Co ważne, skutki ich działania mogą ujawniać się dopiero po wielu latach.
Toksyczność metali ciężkich
KADM
RTĘĆ
OŁÓW
Działanie rakotwórcze, uszkadza nerki, płuca i wątrobę.
Powoduje choroby kostne (zaburza przemiany wapnia i fosforu), zaburzenia wzrostu i wzroku oraz bezpłodność (u mężczyzn zwykle kumuluje się w jądrach). Wypiera cynk ze ścian tętnic, prowadzi do rozwoju miażdżycy i nadciśnienia.
Silna neurotoksyna, gromadzi się w tkance mózgowej i rdzeniu kręgowym, zakłócając funkcje neurologiczne.
Zaburzenie widzenia i świadomości. Stany dezorientacji i zagubienia, kłopoty z pamięcią, nerwowość, drżenie rąk.
Zatrucia przewlekłe dotyczą głównie układu pokarmowego i nerwowego.
Brak apetytu, kolki, skurcze. Znużenie, zmęczenie, porażenie mięśni, osłabienie pamięci, zaburzenia neurologiczne i psychiczne. Bezpłodność oraz deformacja kości – hamuje wbudowywanie wapnia w struktury kości. Utrudnia wchłanianie jodu niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania tarczycy. Powoduje anemię.
Toksyczność metali ciężkich zależy od dawki, drogi narażenia, wieku, płci i stanu odżywienia narażonych osób.
Grupą szczególnego ryzyka są dzieci, u których wiele mechanizmów obronnych nie jest jeszcze aktywnych, ponieważ sam układ odpornościowy dopiero zaczyna się kształtować. Jak podaje literatura, toksyczność metali ciężkich może być jedną z podstawowych przyczyn dziecięcych zaburzeń zachowania.
Kto jest narażony na nadmierny kontakt z metalami ciężkimi?
Szczególnie narażeni są pracownicy przemysłu: chemicznego, nawozów sztucznych, celulozowo-papierniczego, elektrotechnicznego, a także pracownicy rafinerii ropy naftowej, elektrowni węglowych i przemysłu koksowniczego, hutnictwa i metalurgii żelaza, przemysłu szklarskiego, ceramicznego, cementowego i azbestowego. W grupie ryzyka znajdują się również osoby zajmujące się produkcją farb, rozpuszczalników i lakierów, lamp i urządzeń pomiarowych. Jednocześnie trzeba pamiętać, że tak naprawdę każdy z nas jest narażony na toksyczne obciążenia metalami ciężkimi.
Metale ciężkie występują w zanieczyszczonym powietrzu i glebie, w wodzie z kranu, pożywieniu (warzywa, zboża, ryby, podroby zwierzęce np. wątróbka), kosmetykach chemicznych (niektóre kolorowe szminki, tusze do rzęs, cienie do powiek, podkłady, farby do włosów), plombach dentystycznych (amalgamatowych), lekach, w dymie papierosowym czy w tuszach do tatuaży.
Na każdym kroku jesteśmy narażeni na toksyczność metali ciężkich.
Statystyczna kobieta zjada kilka kg szminki w ciągu swojego życia. Wiele kolorowych szminek zawiera w swoim składzie toksyczne metale ciężkie.
Pierwiastki toksyczne mają skłonność do odkładania się w narządach miąższowych, szczególnie w wątrobie, nerkach i trzustce.
Czy wiesz, że…
Nieświadome zagrożenia kobiety w dawnych czasach używały ołowiu do wybielania cery. Aby twarz była nieskazitelna, nakładały na nią silnie toksyczną biel ołowianą zwaną cerusytem lub bielą wenecką. Ołów miał właściwości matujące i zapewniał satynowe wykończenie.
Długotrwałe stosowanie powodowało przebarwienia skóry, cera stawała się szara, zmęczona, nabierała odcieni żółci, zieleni i fioletu. Ponadto ołów był również przyczyną próchnicy zębów, nieświeżego oddechu i wypadania włosów, a nawet trwałego uszkodzenia płuc.
Metale ciężkie występują w środowisku w ilościach takich, że niemal wszyscy jesteśmy nimi zatruci do pewnego stopnia. Jak się ich wystrzegać?
Pierwszym krokiem do podjęcia zmniejszenia ryzyka jest wykonanie badań na ich obecność.Ilościowe oznaczenie metali ciężkich we krwi pozwala w sposób pośredni zorientować się co do możliwości ich przeniknięcia przez barierę krew-mózg. Przepuszczalność tej bariery nasila się wraz ze wzrostem stężenia we krwi.
Po drugie, warto spróbować ograniczyć kontakt z metalami ciężkimi. Poniżej kilka wskazówek:
Unikaj pokarmów wysokiego ryzyka lub je ogranicz. Należą do nich ryby słodkowodne, owoce morza, tuńczyk, mięso i podroby z intensywnej hodowli, przetworzona żywność, warzywa i owoce opryskiwane pestycydami.
Odżywiaj się zdrowo – ważna jest zróżnicowana dieta bogata w błonnik.
Aktywność fizyczna może wspomóc oczyszczanie.
Odpowiedni poziom selenu, cynku, witaminy C i magnezu może pomóc przeciwdziałać toksycznym działaniom metali ciężkich. Jednocześnie pamiętaj, że więcej nie znaczy lepiej! Poziom selen i cynku również należy kontrolować, gdyż ich nadmiar jest szkodliwy.
Stawiaj na kosmetyki naturalne.
Usuń plomby amalgamatowe.
Rzuć palenie! To największe źródło toksycznego kadmu.
Badanie z krwi stanowi najlepszą podstawę do oceny narażenia na metale ciężkie. Nie zwlekaj!
Pakietem pozwalającym na ocenę narażenia na najbardziej toksyczne pierwiastki w naszym otoczeniu jest PAKIET METALE CIĘŻKIE PODSTAWOWY. W pakiecie oznaczamy poziom kadmu, rtęci i ołowiu. Badania z tego pakietu wykonywane są wysoce czułą, referencyjną metodą ISP-MS, czyli spektrometrią mas sprzężoną z plazmą wzbudzaną indukcyjnie.
Materiałem do badania jest krew. Pacjent nie wymaga specjalnego przygotowania, nie trzeba być na czczo.
Czym jest nietolerancja histaminy i jak się objawia? Co sprawia, że często bywa mylona z alergią? Jakie badania wykonać, jeśli podejrzewamy nietolerancję histaminy? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w poniższym tekście – zapraszamy do lektury!
Po zjedzeniu sera żółtego, niektórych ryb albo truskawek, czy po wypiciu czerwonego wina mam katar, kicham, cieknie mi z nosa. Czasem miewam migrenowe bóle głowy albo zaczerwienioną twarz. Lekarze podejrzewali alergię, ale wszystkie testy wyszły ujemne. Wykluczono także migrenę. Niestety dolegliwości nie ustępują, nie pomagają również żadne leki.
Inny możliwy scenariusz to pokrzywka i świąd skóry, które występują pomimo wyeliminowania większości chemikaliów czy kosmetyków. Diagnostyka w kierunku alergii nie dała odpowiedzi na pytanie, co może być przyczyną tych dolegliwości. Doraźnie pomagają maści ze sterydami, jednak objawy ciągle powracają.
Brzmi znajomo? Jeśli tak, zapraszamy do dalszej części artykułu, ponieważ może to być nietolerancja histaminy.
Skąd w naszym organizmie bierze się histamina i jaką odgrywa rolę?
W organizmie człowieka są dwa źródła histaminy – produkcja wewnętrzna oraz pożywienie.
Histamina pełni szereg ważnych funkcji w ciele człowieka, dlatego nasz organizm produkuje niewielkie jej ilości. Histamina ma swoje zadania w układzie krążenia, układzie oddechowym, pokarmowym, w mózgu i w skórze. Jest mediatorem reakcji zapalnych oraz alergicznych, stąd jej ważna rola w reakcjach obronnych organizmu. Histamina ma również swoje miejsce w procesie czuwania i zasypiania. Jej nadmiar utrudnia zasypianie, dlatego jednym z objawów nietolerancji histaminy mogą być problemy z zasypianiem i utrzymaniem głębokiego snu. Wiele osób kojarzy, iż stare leki przeciwhistaminowe, stosowane w alergiach działały nasennie. Właśnie dlatego, że histamina jest zaangażowana w proces snu i czuwania.
Jedną z ważnych funkcji histaminy jest stymulowanie wytwarzania kwasu solnego w żołądku. Zjawisko to odkrył polski uczony Leon Popielski. W historii medycyny było to bardzo ważne odkrycie, ponieważ pozwoliło na wytworzenie jednego z pierwszych leków stosowanych w chorobie wrzodowej żołądka.
WAŻNE! Nadmiar histaminy utrudnia zasypianie. Dlatego jednym z objawów nietolerancji histaminy mogą być problemy z zaśnięciem i utrzymaniem głębokiego snu.
Drugie źródło histaminy to nasza dieta. Histamina jest aminą biogenną powstającą z aminokwasu L-histydyny w procesie przechowywania i dojrzewania produktów spożywczych. Dużo histaminy zawierają długo dojrzewające wędliny, np. salami lub kindziuk, twarde żółte sery, np. parmezan, czerwone wino i szampan, a także marynowane śledzie. Spotkamy ją również w owocach morza, np. ostrygach i niektórych rybach, np. w tuńczyku. Bombę histaminową stanowi pizza. Ciekawym jest fakt, iż niektóre pokarmy nie zawierają histaminy, ale ich spożycie wyzwala w naszym organizmie jej produkcję. Należą do nich truskawki, czekolada, ananas, papaja, pomidory (ketchup!), szpinak, cynamon. Również pokarmy zawierające barwniki spożywcze, szczególnie tartrazynę, mogą być wyzwalaczami produkcji histaminy. Wreszcie mogą to być leki – antybiotyki, diuretyki, środki kontrastowe, znieczulające, mukolityczne.
WAŻNE! Pacjenci z nietolerancją histaminy powinni unikać kiszonek. Te bardzo zdrowe i bogate w probiotyki przetwory zawierają również histaminę, dlatego mogą prowokować występowanie niekorzystnych objawów.
CIEKAWOSTKA
Nietolerancję histaminy, czy zatrucie histaminą po raz pierwszy opisano w 1974 roku w USA, kiedy 232 osoby zatruły się tuńczykiem z puszki. Początkowo myślano, że przyczyną zatrucia są bakterie, ale ostatecznie okazało się, że jest to właśnie duże stężenie histaminy. Dlatego ryby morskie lub oceaniczne muszą być filetowane i mrożone na statkach. Inaczej grozi nam zatrucie m.in. histaminą.
Skąd bierze się nietolerancja histaminy?
Nadmiar histaminy nie jest korzystny dla naszego funkcjonowania, dlatego natura wyposażyła nas w enzym nazywany DAO (diaminooksydazę), który rozkłada i unieszkodliwia histaminę. Mogą jednak zdarzyć się sytuacje, gdy histaminy będzie tak dużo, że DAO nie będzie w stanie jej rozłożyć. Z drugiej strony – znacznie częściej – spotykamy się z syndromem zbyt niskiej aktywności DAO, które nie radzi sobie nawet wówczas, gdy histamina nie występuje w nadmiarze. Efekt obydwu scenariuszy jest taki sam: histamina nie jest rozkładana, rozwija się nietolerancja i występują jej objawy.
WAŻNE! Główną przyczyną nietolerancji histaminy jest zaburzona aktywność DAO – diaminooksydazy.
Jakie są objawy nietolerancji histaminy? Dlaczego są mylone z objawami alergii?
Objawy nietolerancji histaminy łudząco przypominają objawy alergiczne, gdyż w obu procesach uczestniczy histamina. Podstawą każdego z nich jest jednak inny mechanizm, dlatego nietolerancja histaminy nazywana jest pseudoalergią.
Do objawów nietolerancji histaminy należą:
wodnisty katar, kichanie, zaczerwienienie i świąd twarzy
wysypki, zaczerwienienie i świąd skóry, pokrzywka
łzawienie i swędzenie oczu
bóle głowy, zwłaszcza migrenowe
bóle brzucha, zaburzenia motoryki jelit prowadzące do biegunek
trudności z zasypianiem, bezsenność pomimo zażywania leków
kaszel, duszność
bolesne miesiączki
Jak widać, objawy związane z niekorzystnym działaniem histaminy mogą być bardzo zróżnicowane, również, jeśli chodzi o ich nasilenie – od łagodnych do ciężkich. Mogą dotyczyć skóry, przewodu pokarmowego, układu oddechowego, układu krążenia, układu nerwowego. To sprawia, że pacjent z tą dolegliwością odwiedza lekarzy wielu specjalności, w niektórych przypadkach jest kierowany nawet do psychiatry.
Diagnostyka nietolerancji histaminy – jakie badania trzeba wykonać i kiedy?
Diagnostyka nietolerancji histaminy nie jest trudna. W praktyce powinno się ją wykonać, jeśli:
pomimo typowych dla alergii objawów wykonane testy są całkowicie ujemne
utrzymują się problemy z zasypianiem pomimo przyjmowanych leków
występują objawy wymienione w tym artykule, a wykluczono ich inne przyczyny
WAŻNE! Jeśli pomimo typowych objawów alergii wykonywane testy są całkowicie ujemne, jest to wskazanie do diagnostyki nietolerancji histaminy i zbadania aktywności enzymu DAO.
Na czym polega diagnostyka nietolerancji histaminy?
W praktyce możemy oznaczyć kilka parametrów. Jednym z nich jest zmierzenie stężenia histaminy w surowicy krwi, jednak może to być badanie niewystarczające. Jest to fotografia stanu aktualnego i w żaden sposób nie podpowiada, jaka jest przyczyna nietolerancji. Ciekawostką tego badania jest natomiast fakt, iż objawy mogą zależeć od stężeń histaminy. W 2007 roku ukazała się praca opisująca następujące zależności:
poziom 1-2 ng/ml – wzrost wydzielania kwaśnych soków żołądkowych, wzrost częstości akcji serca, zaczerwienienie skóry twarzy
3-5 ng/ml – ból głowy, pokrzywka, świąd
7-12 ng/ml – skurcz oskrzeli, duszność
około 100 ng/ml – zatrzymanie akcji serca
Pełniejszy obraz nietolerancji pokaże badanie aktywności enzymu DAO. Jeśli jest ona zmniejszona, nasz organizm w ograniczonym stopniu toleruje histaminę. Materiałem do badania jest krew. Nie wymaga ono specjalnego przygotowania, jednak rekomenduje się, aby wykonywać je rano, na czczo, po całonocnym wypoczynku. Prawidłowe stężenie enzymu DAO powinno wynosić więcej niż 10 U/ml. Wartości 3-10 wskazują na podejrzenie nietolerancji histaminy, wartości poniżej 3 oznaczają nietolerancję. Bywa ona tak głęboka, iż wartości enzymu DAO mogą być nieoznaczalne.
Warto wiedzieć, że do rozwinięcia pełnej aktywności DAO wymagany jest odpowiedni poziom witaminy B6, miedzi oraz cynku. Jeśli te parametry nie są unormowane, dochodzi do względnego niedoboru DAO i związanych z tym objawów nietolerancji histaminy. Dlatego w dalszym etapie warto również zbadać poziom witaminy B6 oraz tych dwóch mikroelementów.
Należy pamiętać, iż nadmiar histaminy, a co za tym idzie jej nietolerancja, może być spowodowana dysbiozą lub SIBO. Dlatego w takich przypadkach należy również rozważyć diagnostykę mikrobioty jelitowej.
Nietolerancja histaminy – leczenie
Nietolerancję histaminy – jak wszystkie nietolerancje pokarmowe – powinno się leczyć poprzez odstawienie czynnika wywołującego objawy. Dlatego u osób z nietolerancją tej aminy należy ograniczyć lub wyeliminować spożycie pokarmów, które są w nią bogate lub stymulują jej zwiększoną produkcję w organizmie.
W opanowaniu objawów pomocne bywają leki przeciwhistaminowe. Jeśli natomiast mamy świadomość, iż możemy znaleźć się w sytuacji, gdy trudno będzie uniknąć pokarmów zawierających histaminę (np. jesteśmy zaproszeni na przyjęcie), można posiłkować się suplementem DAO, dostępnym w aptece. Jednak nie wolno zażywać tego suplementu bez laboratoryjnego potwierdzenia rozpoznania.
CIEKAWOSTKA
Stężenie enzymu DAO jest bardzo wysokie w ciąży, ponieważ duże jego ilości produkuje łożysko. Stąd wiele kobiet ciężarnych zaczyna tolerować, a nawet łaknąć, pokarmy bogate w histaminę, jak kiszonki czy czekolada.
Osoby szerzej zainteresowane problemem nietolerancji histaminy zapraszamy do obejrzenia webinarium pt. „Nietolerancja histaminy”, które poprowadził dr Mirosław Mastej.
Jak to jest, że nagle uczula nas jabłko i brzoza? Jak zrozumieć jednoczesne uczulenie na roztocza kurzu domowego i na krewetki? Zaatakowani krzyżowo, czujemy się zagubieni, bo trudno zauważyć jakikolwiek związek pomiędzy tak różnymi alergenami. Z pomocą przychodzi nowoczesna diagnostyka alergii, która pokazuje precyzyjnie, co nas uczula.
Co oznacza molekularna diagnostyka alergii? Jakie korzyści niesie dla pacjenta?
Wraz z rozwojem diagnostyki molekularnej alergii mamy pewność, że bardzo rzadko uczula cały alergen – zazwyczaj uczula jedno lub kilka białek z danego alergenu. W związku z tym nie każdy ma taki sam profil uczuleniowy, nawet jeżeli są to pacjenci uczuleni na ten sam alergen. Rutynowo wykorzystywane testy skórne, czy badania panelowe związane z oznaczeniem przeciwciał IgE dla konkretnego alergenu w surowicy krwi dają nam tylko odpowiedź, czy pacjent jest uczulony na dany alergen, czy nie. Natomiast diagnostyka molekularna pozwala precyzyjnie ustalić, które konkretne białka ze źródła alergenu są prawdziwą przyczyną alergii.
Molekularna diagnostyka alergii rozróżnia faktyczne uczulenie od symptomów wywołanych reakcją krzyżową. Pozwala przewidzieć ryzyko wystąpienia reakcji miejscowych, czy ogólnoustrojowych, w tym anafilaksji. Pozwala określić prawdopodobieństwo nabycia tolerancji w przypadku alergii na białko jaja i mleka, szczególnie istotne u dzieci. Ponadto ma swój szczególny udział w klasyfikacji pacjentów do swoistej immunoterapii.
Co to właściwie jest reakcja krzyżowa? Jak się objawia?
O reakcji krzyżowej mówimy wtedy, gdy alergeny wykazują znaczne podobieństwo w budowie między sobą. I tak osoby uczulone na pyłek brzozy mogą reagować objawami po spożyciu np. jabłka czy orzecha ziemnego. Objawy kliniczne mogą ograniczyć się do jednego narządu lub dotyczyć kilku organów, włączając błonę śluzową jamy ustnej, skórę, przewód pokarmowy, drogi oddechowe. Znajomość alergenów głównych i możliwych reakcji krzyżowych pozwala na zastosowanie odpowiednich zaleceń terapeutycznych przez lekarza prowadzącego.
Dla kogo jest odpowiednia molekularna diagnostyka alergii?
Testy molekularne są szczególnie polecane pacjentom uczulonym na wiele alergenów z możliwością współistnienia reakcji krzyżowych. Mają zastosowanie w chorobach alergicznych, takich jak astma, nieżyt nosa, pokrzywka, egzema, zapalenie spojówek, czy w alergii pokarmowej. Ponadto są zalecane u pacjentów z przeciwwskazaniami do punktowych testów skórnych np. w chorobach skóry czy w przypadku ryzyka wystąpienia reakcji anafilaktycznej.
Jakie testy diagnostyczne w kierunku molekularnej diagnostyki alergii są obecnie dostępne na rynku? Który wybrać?
Na rynku dostępne są zarówno pojedyncze oznaczenia sIgE, jak i duże panele molekularne (tzw. platformy molekularne). Wśród platform molekularnych jest kilka testów tej klasy: ImmunoCap ISAC (112 składowych), Faber (244 składowe), a od roku 2017 dostępny również w Polsce test ALEX (obecnie aż 295 składowych).
ALEX jest największym panelem molekularnym na rynku diagnostycznym. Zawiera aż 295 alergenów – 117 ekstraktów i aż 178 białek molekularnych.
Pierwotnie test ALEX zawierał 282 składowe – 156 ekstraktów i 126 molekuł, jednak z początkiem roku 2020 producent testu rozszerzył zakres do 295 alergenów. Rozszerzony wariant to ok. 70 nowych alergenów, głównie molekuł, co pozwala na jeszcze większą precyzję w określeniu profilu uczuleniowego. ALEX 295 zapewnia kompletną diagnostykę na alergeny wziewne: drzewa, trawy, roztocza, pleśnie, a także na alergeny pokarmowe: jaja, mleko, orzechy, ziarna, owoce, warzywa. Została uzupełniona diagnostyka dla pszenicy, roślin strączkowych, orzechów (w tym pistacji), zwierząt domowych (kot, pies, królik, chomik, świnka). Test mierzy również poziom przeciwciał dla konopi, czy protein zwierzęcych. W składzie znajduje się również europejski obrzeżek gołębi – kleszcz ptasi, groźny również dla ludzi.
ALEX 295 to największy panel alergenów na poziomie molekularnym, przy czym ok. 40 alergenów dostępnych jest diagnostycznie wyłącznie w tym teście!
Czy wykonanie panelu ALEX niesie ze sobą jakieś ograniczenia dla pacjenta?
W przypadku panelu ALEX nie ma żadnych ograniczeń do badania, a także nie wymaga ono specjalnego przygotowania. Materiałem do badania jest krew, pacjent nie musi być na czczo. W przeciwieństwie do testów skórnych, test ALEX nie wymaga odstawienia leków przeciwhistaminowych czy sterydowych. W przypadku małych pacjentów rekomendujemy diagnostykę w kierunku alergii IgE zależnej po 6. miesiącu życia.
Gdzie można wykonać test ALEX?
Panel ALEX można wykonać we wszystkich punktach pobrań ALAB laboratoria, mamy ich ok. 400 w całej Polsce. Zapewniamy elastyczność cenową, posiadamy w ofercie dwa warianty testu: ALEX z interpretacją wyniku i bez. Dbamy o każdy detal, poczynając od samego formularza wyniku, po konsultację do badania. Za interpretację wyniku badania odpowiada lekarz alergolog specjalizujący się w diagnostyce molekularnej alergii, dr n.med. Łukasz Błażowski.
Test ALEX jest też dostępny w ofercie sklepu internetowego ALAB laboratoria:
Pamiętaj! Niezdiagnozowana, nieleczona alergia powoduje, że nadwyrężony układ odpornościowy coraz gorzej radzi sobie z rozpoznaniem, co powinien zwalczać i tak jedna alergia ciągnie za sobą drugą.
Dane statystyczne donoszą, że aż 18-30% kobiet w wieku rozrodczym choruje na schorzenia alergiczne, które w ogromnej większości przypadków są chorobami przewlekłymi. Istnieje więc wysokie ryzyko, że do zaostrzenia lub wystąpienia choroby alergicznej dojdzie właśnie okresie ciąży lub karmienia piersią.
Z tego artykułu dowiesz się:
Choroby alergiczne mogą ujawnić się po raz pierwszy w czasie ciąży, ale mogą w tym czasie ulec również zaostrzeniu lub wyciszeniu.
Kobieta ciężarna powinna być pod stałą opieką lekarza prowadzącego (na przykład alergologa, czy dermatologa), który powinien odpowiednio pokierować leczeniem.
Diagnostyka alergii w czasie ciąży opiera się o badanie podmiotowe, wywiad chorobowy, ale i badania laboratoryjne, w tym oznaczenie swoistych przeciwciał IgE, a także dokładne badania molekularne, na przykład panel ALEX.
Leczenie schorzeń alergicznych opiera się na unikaniu narażenia na alergeny, ale również na stosowaniu leczenia farmakologicznego, zaleconego przez lekarza prowadzącego.
Na wstępie tego artykułu warto wyjaśnić sobie czym jest alergia. Alergią nazywamy nadmierną reakcję układu immunologicznego na określone substancje (alergeny), które u osób zdrowych nie powodują pojawienia się dolegliwości. Wspomniane alergeny prowadzą do zapoczątkowania reakcji immunologicznej zależnej od przeciwciał IgE, co prowadzi do rozwoju stanu zapalnego i pojawiania się objawów klinicznych.
Alergeny, które najczęściej są odpowiedzialne za wywoływanie alergii, to przede wszystkim:
Choroby alergiczne mogą mieć wpływ na przebieg ciąży, ale warto wiedzieć, że sama ciąża i zmiany hormonalne zachodzące w organizmie kobiety mogą wpływać również na przebieg schorzenia alergicznego.
Najczęstsze choroby alergiczne w ciąży
Poniżej przedstawiamy najczęstsze schorzenia alergiczne wikłające ciążę z krótkim ich omówieniem. Warto jednak wiedzieć, że w ciąży mogą pojawić się również inne przypadłości, w tym pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy, a także alergia pokarmowa.
Astma w ciąży
Dane statystyczne pokazują, że astma występuje nawet u 8-9% ciężarnych kobiet. Trudno przewidzieć, w jaki sposób ciąża wpłynie na przebieg kliniczny tej choroby. U około 33% pacjentek dochodzi bowiem do zaostrzenia astmy, zaś u podobnego odsetka do poprawy w zakresie objawów klinicznych. Wiele kobiet decyduje się na odstawienie leków wziewnych (na przykład wziewnych glikokortykosteroidów) z powodu obawy o wpływ tych substancji na rozwijający się płód.
Zgodnie z rekomendacjami, leczenie astmy powinno być jednak kontynuowane pod opieką lekarza, ponieważ zaostrzenie stanu klinicznego jest dla płodu znacznie bardziej niebezpieczne niż przyjmowanie zaleconych leków.
Problem ten dotyka nawet 30% ciężarnych i bardzo często współistnieje z astmą oskrzelową. Na pogorszenie stanu klinicznego w przebiegu alergicznego nieżytu nosa mogą mieć wpływ zmiany hormonalne, wpływające bezpośrednio na unaczynienie błony śluzowej nosa.
Atopowe zapalenie skóry w ciąży
Atopowe zapalenie skóry (AZS) może pojawić się w ciąży po raz pierwszy, ale może dojść również do zaostrzenia w przebiegu już istniejącego AZS. Często mamy do czynienia z zaostrzeniem stanu chorobowego, ponieważ w atopowym zapaleniu skóry obserwujemy wzrost odpowiedzi Th2-zależnej, a w ciąży pod wpływem zmian zachodzących w organizmie również obserwuje się wzrost tej odpowiedzi. Zjawisko to predysponuje właśnie do częstszych zaostrzeń.
Nagła alergia w ciąży: czy to normalne?
Pod pojęciem nagła alergia w medycynie można rozumieć reakcję anafilaktyczną i wstrząs anafilaktyczny, który stanowi bezpośrednie zagrożenia dla życia i zdrowia kobiety, ale i płodu. Możliwe powikłania anafilaksji to przede wszystkim:
Zgodnie z danymi statystycznymi częstość anafilaksji ciąży ocenia się na 1,5-3,8 na 100000 ciąż.
Uczulenie w ciąży: objawy alergii
Objawy alergii w ciąży nie różnią się istotnie od symptomów tych schorzeń poza ciążą. Na schorzenia alergiczne mogą wskazywać takie dolegliwości jak:
pojawienie się wodnistego kataru, kichanie, świąd nosa – może to świadczyć o alergicznym nieżycie nosa (ANN), objawy te mogą być nasilone przez wahania hormonalne, w czasie ciąży wysokie stężenie estrogenów prowadzi do rozpulchnienia śluzówki nosa, czego konsekwencją jest pojawienie się wysięku i wodnistej wydzieliny. Warto jednak wiedzieć, że sam nieżyt nosa w czasie ciąży uznaje się za typowy objaw fizjologiczny. Jeżeli jednak dochodzą do niego dodatkowo symptomy takie jak kichanie, swędzenie nosa czy łzawienie oczu, to w takiej sytuacji możemy podejrzewać ANN,
pojawienie się swędzących, zlewających się bąbli pokrzywkowych – jest to klasyczny objaw pokrzywki,
świszczący oddech, uczucie ucisku w klatce piersiowej, suchy kaszel, duszność – mogą świadczyć o zaostrzeniu astmy oskrzelowej,
zmiany wypryskowe, grudkowo-rumieniowe, swędzące, wysuszenie skóry – mogą odpowiadać zaostrzeniu atopowego zapalenia skóry,
Możliwy wpływ na płód zależy od konkretnej jednostki chorobowej i stopnia pogorszenia stanu klinicznego. Na przykład słabo kontrolowana astma może grozić takimi powikłaniami jak:
poród przedwczesny,
zahamowanie wzrostu,
niska masa urodzeniowa,
zwiększone ryzyko powikłań okołoporodowych, w tym niedotlenienia.
Nie wszystkie schorzenia alergiczne wiążą się jednak z ryzykiem wystąpienia poważnych powikłań. Dla przykładu, nie ma aktualnie doniesień, by atopowe zapalenie skóry miało niekorzystny wpływ na przebieg ciąży i rozwój płodu.
Alergia w ciąży: badania i diagnostyka źródła uczulenia
Diagnostyka powinna rozpocząć się od wnikliwie przeprowadzonego wywiadu chorobowego oraz badania przedmiotowego pacjentki. W niektórych przypadkach konieczna jest również ocena stanu płodu, którą wykonuje lekarz ginekolog. Badania laboratoryjne pomocne w ustaleniu przyczyny zaostrzeń schorzeń alergicznych to między innymi:
morfologia krwi obwodowej wraz z rozmazem ręcznym – w przebiegu alergii można obserwować podwyższony poziom eozynofilów,
stężenie swoistych przeciwciał IgE – oznaczenia te mają podobną wartość diagnostyczną jak testy skórne, jednocześnie mają znacznie wyższą powtarzalność, a na wyniki nie mają wpływu objawy kliniczne czy prowadzone leczenie, w tym leki przeciwhistaminowe,
badania alergologiczne na poziomie molekularnym – w tym ALEX Panel 295. Jest to najbardziej zaawansowana generacja testów, która pozwala uzyskać kompletny obraz uczulenia każdego pacjenta. Panel ALEX ocenia aż 295 składowych – 117 ekstraktów i 178 molekuł. Określa prawdziwy profil uczuleniowy poprzez wykluczenie reakcji krzyżowych i ustalenie właściwej cząstki uczulającej, pozwala ponadto przewidzieć ryzyko ciężkich reakcji ogólnoustrojowych bądź łagodnych reakcji miejscowych.
Warto dodać, że diagnostyka polegająca na próbach eliminacyjnych i prowokacyjnych powinna zostać przeprowadzona po okresie ciąży.
Leczenie schorzeń alergicznych jest zależne od konkretnej jednostki chorobowej. Okres ciąży wiąże się jednak z pewnymi wyłączeniami, nie można bowiem zastosować każdej substancji. W terapii schorzeń alergicznych w czasie ciąży wykorzystuje się między innymi:
emolienty, miejscowe kortykosteroidy i inhibitory kalcyneuryny (w postaci kremu, maści), fototerapia – metody te stosowane są w leczeniu zaostrzenia atopowego zapalenia skóry,
kortykosteroidy wziewne, beta-sympatykomimetyki długodziałające – stosowane w przebiegu astmy oskrzelowej,
kortykosteroidy donosowe, leki przeciwhistaminowe (typowo cetyryzyna i loratadyna) – stosowane są w alergicznym nieżycie nosa.
Należy jednak zaznaczyć, że zastosowanie każdej substancji w czasie ciąży wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym. W przypadku anafilaksji, postępowanie jest takie samo jak u innych pacjentów – kluczowe jest jak najszybsze podanie adrenaliny.
Wśród domowych sposobów ma alergię w ciąży należy wymienić przede wszystkim unikanie narażenia na alergeny, które zaostrzają przebieg choroby. Jeżeli kobieta ciężarna choruje na atopowe zapalenie skóry, to nie może zapominać o codziennej emolientoterapii oraz delikatnym myciu skóry z wykorzystaniem dedykowanych do tego dermokosmetyków. Pomocna może być również dostosowana do możliwości, regularna aktywność fizyczna. W badaniach naukowych zauważono bowiem, że 30-minutowe ćwiczenia aerobowe mogą poprawić drożność nosa i zmniejszyć dolegliwości w przebiegu alergicznego nieżytu nosa.
Możemy również sami zmniejszyć narażenie na alergeny wziewne, na przykład poprzez branie kąpieli od razu po spacerze, czy unikanie wietrzenia pomieszczeń w sezonie pylenia roślin, które są dla nas uczulające. Warto też zaznaczyć, że usunięcie dywanów, a także regularne odkurzanie w mieszkaniu może zmniejszyć narażenie na roztocza kurzu domowego, które mogą u niektórych pacjentów predysponować do zaostrzenia schorzeń alergicznych.
Bibliografia
D. Adamczak i inni, Choroby alergiczne a ciąża – wybrane aspekty praktyczne, Alergia Astma Immunologia 2024, 29(4) 135-139,
A. J. Sybilski, Ciąża a choroby alergiczne, Medycyna po Dyplomie 2016,
E. S. Powers i inni, Over-the-Counter Medications in Pregnancy. Am Fam Physician, 2023Oct;108(4):360-369.
Na czym polegają badania przesiewowe w alergii? Pod jakim względem i kiedy testy alergiczne z krwi mają przewagę nad testami skórnymi? Jakie są wskazania do badań laboratoryjnych w kierunku alergii? Odpowiadamy!
Badania przesiewowe (testy alergiczne) z krwi w diagnostyce alergii polegają na wykrywaniu przeciwciał IgE dla konkretnych alergenów. W sposób ilościowy określamy poziom przeciwciał IgE, co do których mamy podejrzenie, że są odpowiedzialne za objawy alergii. Mowa o symptomach takich jak katar, zapalenie spojówek, okresowa duszność, natychmiastowe, niepożądane reakcje po pokarmach, czy problemy skórne typu pokrzywka, atopowe zapalanie skóry. W jednym badaniu możemy oznaczać poziom przeciwciał dla pojedynczych alergenów. Możemy również zrobić to od razu dla wielu takich cząstek (panel alergenów), w ten sposób przyspieszając diagnostykę i optymalizując koszty.
Bez alergenów nie ma alergii!
Wyróżniamy alergeny sezonowe i całoroczne. Alergeny całoroczne, takie jak naskórek zwierząt, roztocza kurzu domowego, czy pokarm stanowią największe ryzyko, ponieważ uczulony ma z nimi kontakt przez cały rok. Alergeny sezonowe takie jak pyłki traw, drzew, chwastów czy jady owadów uaktywniają się wraz z nadejściem wiosny, „kiedy przyroda budzi się do życia”.
Już od połowy stycznia do końca marca pyli leszczyna, a do połowy kwietnia olcha. W marcu swój sezon rozpoczynają wierzba i topola, w kwietniu uaktywnia się brzoza. Pyłek brzozy to, zaraz po pyłku traw, jeden z najczęstszych alergenów wziewnych w naszej strefie klimatycznej. Ponadto jest powodem wielu reakcji krzyżowych z pokarmami takich jak np. jabłko, wiśnia, orzech ziemny czy truskawka. Kolejna zmora alergików to trawy, które pylą od maja do lipca. Jeszcze tylko chwasty i we wrześniu możemy pożegnać alergizujące pyłki, ale w praktyce i tak wszystko zależy od warunków klimatycznych. Dlatego warto na bieżąco obserwować kalendarz pyleń roślin w swoim regionie.
Warto również korzystać z możliwości diagnostyki laboratoryjnej i na wczesnym etapie diagnozować przyczynę alergii. Oferta ALAB laboratoria jest bogata w badania panelowe w kierunku alergii IgE zależnej. Poniżej znajdziesz wykaz dostępnych paneli i ich skład.
Pszczoła, osa, osa rVes v 5, szerszeń, komar, meszka, CCD.
Bardzo często w gabinecie alergologa badaniami pierwszego wyboru w ustaleniu źródła alergii są testy skórne. Mają jednak swoje ograniczenia i istnieją przypadki, w których testy alergiczne z krwi mają przewagę nad testami skórnymi.
Wskazania do badań laboratoryjnych w kierunku alergii:
u pacjentów wymagających stałego przyjmowania leków antyhistaminowych. W przypadku testów skórnych, na ok. 14 dni należy odstawić leki,
u niemowląt, małych dzieci (skóra nadreaktywna) i starszych pacjentów z obniżoną reaktywnością skóry,
u pacjentów z rozległymi zmianami skórnymi, uniemożliwiającymi wykonanie testów skórnych,
przy podejrzeniu alergii pokarmowej, testy alergiczne z krwi wykazują większą czułość,
w przypadku obaw pacjenta przed wykonaniem testów skórnych,
w przypadku niezgodności między wywiadem, a testami skórnymi.
Testy alergiczne z krwi są bezpieczne, nie wymagają odstawienia leków przeciwhistaminowych czy sterydowych i mogą być wykonywane nawet u chorych ze znacznym nasileniem objawów chorobowych.
