Pakiet stres podstawowy stan zdrowia

Symbol: PKSPST

Pakiet stres podstawowy stan zdrowia - więcej informacji

Pakiet stres - podstawowy stan zdrowia to zestaw badań pomagających ocenić najczęstsze biologiczne przyczyny objawów przypisywanych stresowi. Obejmuje morfologię krwi, ocenę gospodarki żelazowej (ferrytyna), funkcji tarczycy (TSH) oraz stężenia witaminy D, magnezu i wapnia. Badania pozwalają wykryć m.in. niedobory składników odżywczych, zaburzenia hormonalne, anemię oraz stany mogące wpływać na poziom energii i koncentrację. Dodatkowo lipidogram ocenia profil lipidowy i pomaga oszacować ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Pakiet stanowi dobrą podstawę do ogólnej oceny stanu zdrowia u osób odczuwających skutki długotrwałego stresu lub przewlekłego zmęczenia.

Pakiet stres podstawowy stan zdrowia - jakie badania zawiera pakiet?

Pakiet stres podstawowy stan zdrowia obejmuje 10 badań, które dostarczają informacji o podstawowej kondycji organizmu w kontekście radzenia sobie ze stresem.

• Morfologia krwi obwodowej (pełna) - podstawowe badanie oceniające skład i liczbę elementów morfotycznych krwi (krwinek czerwonych, białych, płytek krwi). Pozwala na wykrycie anemii, stanów zapalnych oraz innych zaburzeń hematologicznych, które mogą objawiać się zmęczeniem i osłabieniem.
• Lipidogram (CHOL, HDL, LDL, TG, nie-HDL) - profil lipidowy jest badaniem służącym do oceny ryzyka sercowo-naczyniowego, które w stanie przewlekłego stresu ma duże znaczenie. Przewlekły stres może wpływać na gospodarkę lipidową poprzez aktywację osi podwzgórze–przysadka–nadnercza i zwiększone wydzielanie kortyzolu. Bywa również powiązany z wyższymi stężeniami cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów oraz niższym HDL, poprzez mechanizmy psychologiczne mające miejsce w stresie, takie jak: mniejsza aktywność fizyczna, gorsza dieta - "zajadanie stresu", palenie tytoniu, zaburzenia snu, większe spożycie alkoholu.
• TSH (hormon tyreotropowy) - hormon wydzielany przez przysadkę mózgową, stymulujący tarczycę do syntezy tyroksyny i trójjodotyroniny. Oznaczanie poziomu TSH jest badaniem przesiewowym w ocenie funkcji tarczycy. Zarówno niedoczynność, jak i nadczynność tarczycy mogą powodować objawy przypisywane przewlekłemu stresowi (np. zmęczenie, wahania nastroju, zmiany masy ciała).
• Ferrytyna - białko magazynujące żelazo w organizmie, odzwierciedlające jego zapasy, będące markerem niego niedoborów. Niedobór żelaza prowadzi do anemii, której objawami są osłabienie, zmęczenie i spadek odporności, które są również objawami stresu.
• Wapń całkowity w surowicy - główny składnik mineralny kości i zębów, ale także niezbędny do prawidłowego funkcjonowania mięśni (w tym mięśnia sercowego) oraz układu nerwowego.
• Magnez w surowicy - niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i mięśniowego. Jego niedobór często objawia się apatią, drażliwością, obniżeniem nastroju i problemami ze snem, czyli objawami często towarzyszącymi stresowi.
• Witamina D metabolit 25(OH) - jej niedobór jest powszechny w naszej szerokości geograficznej. Witamina D jest istotna dla funkcjonowania układu odpornościowego, zdrowia kości i dobrego samopoczucia. Jej niedobór może nasilać objawy zmęczenia i obniżenia nastroju, a także sprzyjać zaburzeniom odporności, które mogą towarzyszyć stresowi.

Pakiet stres podstawowy stan zdrowia - kto i kiedy powinien wykonać pakiet badań?

Pakiet badań przeznaczony jest dla osób, które:

• odczuwają przewlekłe zmęczenie, osłabienie i brak energii, zwłaszcza jeśli symptomy utrzymują się nieprzerwanie od kilka tygodni i nie ustępują po odpoczynku,
• narażone na długotrwały stres zawodowy lub osobisty (np. pracownicy korporacyjni, osoby na kierowniczych stanowiskach, osoby realizujące trudne projekty w pracy, studenci), nawet jeśli nie odczuwają żadnych objawów,
• mają problemy ze snem (trudności w zasypianiu, wybudzanie się w nocy, brak poczucia regeneracji),
• prowadzą intensywny, nieregularny tryb życia, odżywiają się w pośpiechu,
• chorują na choroby tarczycy, choroby serca, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, mają zaburzenia metaboliczne - w celu monitorowania choroby i oceny czynników, które wpływają na pogorszenie ich przebiegu.

Pakiet stres podstawowy stan zdrowia - możliwe przyczyny odchyleń od normy

Odchylenia od normy w tym pakiecie mogą wynikać bezpośrednio z fizjologicznej reakcji organizmu na stres (działanie kortyzolu i amin katecholowych), ze zmian w stylu życia wywołanych stresem, jak również z niezależnych chorób somatycznych. Dlatego wyniki muszą być skonsultowane z lekarzem, oraz interpretowane w kontekście występujących objawów klinicznych.

Morfologia krwi obwodowej - przykładowe odchylenia od wartości referencyjnych

• Poziom leukocytów ↑ - łagodna leukocytoza (niewielki wzrost liczby białych krwinek): przewlekły stres wywołuje ogólnoustrojowy stan zapalny o niskim nasileniu (low-grade inflammation), co może stymulować szpik do wyrzutu leukocytów.
• Hemoglobina ↓, poziom erytrocytów ↓ i objętość krwinki czerwonej (MCV) ↓ - niedokrwistość z niedoboru żelaza, część obserwowanych objawów może być spowodowana anemią. Wskazana jest diagnostyka przyczyny.
• Inne przyczyny odchyleń - infekcje, niedobory witaminy B12, kwasu foliowego, choroby krwi i szpiku kostnego.

Lipidogram (CHOL, nie-HDL, LDL,HDL, TG)

Zaburzenia lipidowe nie są markerem stresu, jednak odchylenia od normy obserwowane w lipidogramie wskazują na podwyższone ryzyko sercowo-naczyniowe, które nie powinno być lekceważone.

TSH (hormon tyreotropowy)

TSH ↑ - niedoczynność tarczycy (również w przebiegu Hashimoto).

TSH ↓ - nadczynność tarczycy (również w przebiegu Graves-Basedowa).

Silny, przewlekły stres, fizjologicznie hamuje oś podwzgórze-przysadka-tarczyca, co może prowadzić do wtórnych, odwracalnych zaburzeń poziomu TSH. Przewlekły stres może być również czynnikiem wyzwalającym rzut chorób z autoagresji, takich jak choroba Hashimoto (wzrost TSH) czy choroba Gravesa-Basedowa (spadek TSH).

Ferrytyna

Ferrytyna ↑ - ferrytyna jest tzw. białkiem ostrej fazy. Jej poziom rośnie w stanach zapalnych, które są indukowane przez przewlekły stres, wynik musi być intepretowany w połączeniu z innymi badaniami (w tym morfologia) oraz objawami klinicznymi.

Ferrytyna ↓ - niedobór żelaza, długotrwały stres zmniejsza wydzielanie soku żołądkowego, co fizjologicznie upośledza wchłanianie żelaza i pogłębia niedobór. Inne przyczyny to obfite miesiączki, z przewodu pokarmowego.

Magnez w surowicy

Magnez ↓ - jest najszybciej "zużywanym" podczas stresu minerałem. Wyrzut adrenaliny i noradrenaliny powoduje uwolnienie magnezu z komórek do krwi, a następnie jego zwiększone wydalanie z moczem. Dodatkowo stres zmniejsza wchłanianie magnezu w jelitach.

Inne przyczyny niedoborów magnezu to niedoborowa dieta, zaburzenia wchłaniania, niektóre leki.

Wapń całkowity w surowicy

Wapń ↓ - przewlekły stres hamuje wchłanianie wapnia w jelitach, dodatkowo hiperwentylacja (szybkie oddychanie), która często uruchamia się w stanie silnego stresu, zmienia pH krwi, co powoduje nagły spadek wapnia zjonizowanego, dając objawy tężyczkowe (skurcze, drętwienia), nawet jeśli wapń całkowity jest w dolnej granicy normy. Inne przyczyny to niedobór witaminy D, zaburzenia pracy przytarczyc, choroby nerek.

Witamina D metabolit 25(OH)

Witamina D ↓ - poziom poniżej 30 ng/ml jest niedoborem witaminy D, co utrudnia radzenie sobie ze stresem. Najczęstszą przyczyną jest brak suplementacji lub niedostateczna dawka.

Pakiet stres podstawowy stan zdrowia - co może wpłynąć na wynik? Przygotowanie do badania

• W przeddzień badania oraz rano dniu badania unikać intensywnego wysiłku fizycznego.
• Badanie należy wykonać w godzinach porannych - poziom TSH wykazuje rytm dobowy.
• Na badanie należy przyjść na czczo - po 8-12 godzinach od ostatniego posiłku.
• Na wyniki badania wpływa również suplementacja. Witamina D może być suplementowana przez cały czas, nie wpływa na wyniki badania. Natomiast na 24 godziny przed badaniem należy odstawić żelazo i magnez.

Dodatkowe przygotowanie